GÜN İÇİ OPTİMİZASYONLA MALİYET HESABI

Saatlik bazda optimize edilen Hydex 12 Green endeksi 1 euro/MWh düşüşle ortalama 206 euro/MWh (6,86 euro/kg) olarak hesaplandı. Hydex 12 Green bazlı hidrojen üretiminde gün içi optimizasyon potansiyeli 52 euro/MWh (1,72 euro/kg) düzeyinde gerçekleşerek değişken yenilenebilir enerji saatlerinde esnek üretimin maliyet avantajını ortaya koydu.

DOĞAL GAZ VE KONVANSİYONEL HİDROJENDE FİYAT ARTIŞI

Hürmüz Boğazı’ndaki jeopolitik riskler ve Avrupa gaz depolarındaki düşük doluluk oranları nedeniyle spot gaz fiyatları yüzde 8 artışla 66 euro/MWh seviyesine yükseldi. Doğal gaz maliyetlerindeki artış konvansiyonel hidrojen üretim giderlerini yukarı çekerek Hydex Blue’yu 140 euro/MWh (4,68 euro/kg), Hydex Grey’i ise 129 euro/MWh (4,29 euro/kg) seviyesine taşıdı. Yeşil ve gri hidrojen arasındaki maliyet farkını gösteren Hyspread 22 euro/MWh azalarak 115 euro/MWh düzeyine indi.

Anahtar Kelimeler: Hydex endeksi, E-Bridge Consulting, yeşil hidrojen maliyeti, rüzgâr enerjisi hidrojen, Hyspread

ALTI PEM ELEKTROLİZÖR İLE YILDA 10 BİN TON HİDROJEN

Proje kapsamında Siemens Energy, toplam 100 MW kapasite oluşturan altı adet proton değişim membranlı (PEM) elektroliz ünitesinin kurulumunu ve 10 yıllık bakımını üstleniyor. Rüzgâr ve güneş enerjisi dalgalanmalarına hızlı tepki verebilen tesis, tam kapasiteye ulaştığında yılda yaklaşık 10 bin ton (110 milyon metreküp) yeşil hidrojen üretecek.

HH-WIN BORU HATTI VE ŞEBEKE ENTEGRASYONU

Üretilen hidrojen, Hamburg’un yerel HH-WIN dağıtım şebekesine 25 bar basınçla enjekte edilecek ve ilave kompresyonla 70 bar basınca çıkarılarak Almanya ulusal hidrojen omurgasına aktarılacak. Boru hattı bağlantısı olmayan sanayi tüketicileri için treyler dolum istasyonu da barındıran proje; Luxcara (%74,9) ve Hamburger Energiewerke (%25,1) ortaklığıyla yürütülüyor.

Anahtar Kelimeler: Hamburg Yeşil Hidrojen Hub, Moorburg kömür santrali dönüşümü, Siemens Energy PEM elektrolizör, HH-WIN hidrojen şebekesi, yeşil hidrojen üretimi

FERMANTASYONLA DOĞRUDAN MOLEKÜLER DEPOLAMA

Geliştirilen döngüde poliketonlar; su, ekmek mayası ve fermantasyon koenzimi NADH yardımıyla hidrojen bakımından zengin polihidrik alkollere dönüştürülüyor. Geleneksel sistemlerin aksine hidrojenin önce gaz olarak üretilip saflaştırılması ve yüksek basınçla sıkıştırılması zorunluluğu kalkıyor; hidrojen doğrudan fermantasyon sırasında organik molekülün yapısına bağlanıyor.

DEMİR İYONLARIYLA FOTOKATALİTİK HİDROJEN SALIMI

Depolanan hidrojenin ihtiyaç anında geri salınması için pahalı soy metaller yerine yer kabuğunda bol bulunan demir iyonları kullanılıyor. Işık ışınlaması altında tetiklenen fotokatalitik süreçle polihidrik alkol yeniden poliketona dönüşerek hidrojeni serbest bırakıyor. Sistem, etilen glikol gibi taşıyıcılarla optimize edilerek endüstriyel ölçeğe taşınacak.

Anahtar Kelimeler: Tohoku Üniversitesi, yeşil hidrojen depolama, ekmek mayası LOHC, fotokatalitik hidrojen salımı, sıvı organik hidrojen taşıyıcı

HİDROJEN VE AMONYAK EKİPMANLARINA YÜZDE 50 HİBE

Teşvik mekanizması; hidrojen, amonyak ve tamamen elektrikli tahrik sistemlerine sahip gemilerin uygun ekipman maliyetlerinin yüzde 50’sine kadarını karşılayacak. Metanol yakıtlı ve hibrit gemilerde ise destek oranı ekipman maliyetinin üçte biri olarak uygulanacak. Destek kapsamına motorlar, yakıt depolama tankları, yakıt besleme üniteleri, sevk bataryaları ve kıyı elektrik bağlantı sistemleri dahil edildi.

ULUSLARARASI TİCARETTE HİDROJEN VE AMONYAK ÖNCELİĞİ

Uluslararası sefer yapan ticari gemiler için teşvikler yalnızca hidrojen ve amonyak yakıtlı projelere verilecek; iç hat seferlerinde ise metanol ve hibrit sistemler de desteklenecek. İlk yıl için 1,2 milyar yen bütçe ayrılan ve Ocak 2031’e kadar sürecek program kapsamında, 2030 yılına kadar 40.000 m³ kapasiteli sıvılaştırılmış hidrojen taşıyıcı gemi geliştirme projeleri de destekleniyor.

Anahtar Kelimeler: Japonya denizcilik teşviki, hidrojen yakıtlı gemi, amonyak tahrikli gemiler, sıfır emisyonlu denizcilik, temiz gemi sübvansiyonu

YERALTI HİDROJEN DEPOLAMA VE İLERİ PİL TEKNOLOJİLERİ

Hibe programı iki ana teknoloji odağına odaklanıyor: Henüz ticari ölçeğe ulaşmamış çok uzun süreli deşarj kapasitesine sahip elektrokimyasal piller ve rüzgâr ile güneş fazlası elektriği depolamak için geliştirilen yeraltı hidrojen depolama sistemleri. Sistemler, mevcut lityum iyon bataryaların çok ötesinde kesintisiz enerji sağlama kabiliyeti sunacak.

2030 HEDEFLERİ VE DÜZENLEYİCİ ÇERÇEVE

Enerji Güvenliği ve Net Sıfır Bakanlığı (DESNZ) ile UKRI ortaklığında yürütülen program, Ar-Ge Misyonları Hızlandırıcı Programı (R&D MAP) kapsamında 2030 yılına kadar kamu ve özel sektör yatırımlarını mobilize edecek. Eş zamanlı olarak enerji piyasası düzenleyicisi Ofgem de uzun süreli enerji depolama altyapısına yönelik yeni piyasa regülasyonlarını şekillendiriyor.

Anahtar Kelimeler: Ultra-LDES Challenge, yeraltı hidrojen depolama, uzun süreli enerji depolama, DESNZ, İngiltere enerji dönüşümü

YANMA VE KONTROL SİSTEMLERİ DOĞRULANDI

Rolls-Royce ve easyJet ortaklığıyla 2022’de başlatılan ve TCS’in 2024’te mühendislik ortağı olarak dahil olduğu program kapsamında; hidrojen yanma dinamikleri, yakıt yönetim altyapısı ve motor kontrol yazılımları kritik testlerden geçirildi. Geliştirilen tahrik altyapısı ve elde edilen veriler, Rolls-Royce’un yeni nesil UltraFan mimarisi dahil olmak üzere gelecekteki sürdürülebilir havacılık projelerinin temelini oluşturacak.

HAVACILIKTA SIFIR KARBON HEDEFİ

Küresel CO₂ emisyonlarının yaklaşık yüzde 2-3’ünden sorumlu olan ticari havacılıkta uçuş kaynaklı karbon salımını tamamen sıfırlamayı amaçlayan proje; NASA ve Birleşik Krallık Sağlık ve Güvenlik İdaresi (HSE) gibi paydaşların desteğiyle yürütülüyor. Başarılı döngü testi, hidrojen yakıtlı uçak motorlarının ticari uygulanabilirliğini kanıtlayan en somut aşamalardan biri oldu.

Anahtar Kelimeler: Rolls-Royce, Tata Consultancy Services, hidrojenli uçak motoru, gaz türbini testi, sıfır emisyonlu havacılık

TYPE 212CD İÇİN KARA TABANLI HİDROJEN TEDARİK ZİNCİRİ

Kanada Devriye Denizaltısı Projesi kapsamında tedarik edilmesi planlanan 12 adede kadar Type 212CD denizaltısı, 4. nesil yakıt hücreli Havadan Bağımsız Tahrik (AIP) sistemi sayesinde su altında 41 güne kadar görev yapabiliyor. GH Power’ın reaktör sisteminin doğrudan denizaltıya yerleştirilmesi yerine, deniz üsleri ve tersanelerde yakıt hücresi için gerekli hidrojen ile kritik savunma malzemelerinin yerli üretiminde kullanılması hedefleniyor.

100 MİLYAR DOLARLIK SAVUNMA PROGRAMINDA YERLİ KATKI

Kanada’nın Endüstriyel ve Teknolojik Faydalar (ITB) politikası doğrultusunda yerli ortaklıklar kuran TKMS, projeyle 167 milyar Kanada doları değerinde ekonomik faaliyet öngörüyor. ABD borsasında halka açılma sürecinde olan GH Power, modüler teknolojisini askeri standartlarda ölçeklendirerek 2034 yılından itibaren teslim edilecek yeni nesil denizaltı filosunun kara ikmal altyapısında yer almayı planlıyor.

Anahtar Kelimeler: GH Power, TKMS, Type 212CD, denizaltı yakıt hücresi, alüminyumdan hidrojen üretimi

HİDROJENE UYGUN DRI TESİSİNDEN VAZGEÇİLDİ

2024’te Biden yönetimi tarafından ayrılan fonun ilk kapsamında, 73 yıllık kömür ve kok kömürü kullanan yüksek fırının devreden çıkarılması ve başlangıçta doğal gazla, ilerleyen dönemde temiz hidrojenle çalışabilecek bir doğrudan indirgenmiş demir (DRI) tesisi ile iki adet 120 MW kapasiteli elektrikli ergitme fırını kurulması planlanıyordu. Yaklaşık 1,6 milyar dolara mal olması beklenen dönüşümün yıllık sera gazı emisyonlarını yaklaşık 1 milyon ton azaltması ve hidrojene geçişte karbon yoğunluğunda yüzde 90’a varan düşüş sağlaması hesaplanmıştı. Cleveland-Cliffs ise müşterilerin yeşil çelik için ilave fiyat ödemeye istekli olmadığını ve yeterli miktarda uygun fiyatlı hidrojen tedarik edilemeyeceğini belirterek projeden vazgeçti.

YÜKSEK FIRIN 20 YIL DAHA ÇALIŞABİLİR

Revize edilen projede mevcut yüksek fırın yeniden inşa edilerek ömrünün yaklaşık 20 yıl uzatılması hedefleniyor. Projede yapay zekâ destekli üretim kontrol sistemleri ve atık gazları elektrik ile buhara dönüştürecek kojenerasyon tesisi yer alıyor. Proje, tesisteki yaklaşık 2 bin 300 istihdamı koruyacak; inşaatın yoğun döneminde bin 500’den fazla kişiye iş sağlayacak. Yenilemenin 2030’un ilk çeyreğinde tamamlanması öngörülüyor.

HUKUKİ VE ÇEVRESEL TARTIŞMALAR

Fonun kaynağı olan 2022 tarihli Enflasyonu Düşürme Yasası, kaynakların sera gazı emisyonlarını net sıfıra doğru azaltacak ileri sanayi teknolojileri için kullanılmasını öngörüyor. Eski bir DOE yetkilisi, yüksek fırın ömrünün uzatılmasının tesisi net sıfır hedefinden uzaklaştıracağını belirtti. Şirketin izin başvurusunda değişikliklerin altı farklı hava kirleticisinin emisyonunda önemli artışlara yol açacağı bilgisi yer alırken, proje henüz Ohio Çevre Koruma Ajansından gerekli izni almadı.

Anahtar Kelimeler: Cleveland-Cliffs, yeşil çelik, hidrojen, yüksek fırın, ABD Enerji Bakanlığı

ÇİFT İŞLEVLİ KATALİZÖR TEKNOLOJİSİ

Sichuan Golden Elephant Sincerity Chemical, Tsinghua Üniversitesi’nden Wei Fei ve Zhang Chenxi’nin ekipleri ile Sichuan Olyvon Catalytic Materials tarafından geliştirilen teknolojinin merkezinde, nano ölçekli spinel metal oksit ile moleküler elekten oluşan çift işlevli bir katalizör bulunuyor. Geleneksel sentetik yakıt üretiminde uygulanan üç ya da dört ayrı işlem, bu katalizör sayesinde tek aşamada gerçekleştiriliyor. Karbondioksit önce aromatik hidrokarbonlara, ardından havacılık yakıtı aralığındaki bileşenlere dönüştürülüyor.

PİLOT TESİS SONUÇLARI

Teknoloji, Sichuan eyaletindeki Meishan kentinde kurulan yıllık bin ton kapasiteli pilot tesiste denendi. Tesisin toplam çalışma süresi 2 bin saati aşarken, 72 saatlik saha değerlendirmesinde sistem tam kapasitede ve kararlı çalıştı. Tsinghua Üniversitesi verilerine göre karbondioksit dönüşüm oranı yüzde 97,37’ye ulaştı; jet yakıtı bileşenlerine yönelik seçicilik yüzde 92,37 olarak ölçüldü. Her ton jet yakıtı bileşeni için 3,65 ton karbondioksit ve yaklaşık 460 kilogram hidrojen tüketildi. Yakıtın Çin’in GB 6537-2025 jet yakıtı standardını karşıladığı kaydedildi.

MALİYET VE YATIRIM BEKLENTİSİ

Yeşil hidrojen fiyatının ton başına 15 bin yuan kabul edildiği hesaplamada, bir ton sentetik jet yakıtının üretim maliyeti yaklaşık 8 bin 800 yuan olarak öngörüldü. Yıllık 100 bin ton kapasiteli ticari tesisin, ürünün ton başına 16 bin 100 yuandan satılması halinde yaklaşık 2,5 yıllık statik yatırım geri dönüş süresine ulaşabileceği tahmin ediliyor. Şirketin yol haritasında 2027’de yıllık 50 bin ila 100 bin ton kapasiteli gösterim tesisi ve 2030 öncesi seri üretim hedefleniyor. Teknoloji için şimdiye kadar 11 buluş patenti alındı ve 41 akademik makale yayımlandı.

Anahtar Kelimeler: e-SAF, yeşil hidrojen, sürdürülebilir havacılık yakıtı, çift işlevli katalizör, sentetik jet yakıtı

DEV YEŞİL HİDROJEN VE AMONYAK YATIRIMLARI

Suudi Arabistan, 4 GW yenilenebilir enerji kapasitesiyle günde 600 ton yeşil hidrojen üretmeyi hedefleyen Neom Yeşil Hidrojen projesini geliştiriyor[cite: 1]. Umman ise 2030 yılına kadar yılda en az 1 milyon ton yenilenebilir hidrojen üretmeyi planlıyor[cite: 1]. IRENA verilerine göre megavatsaat başına 44 dolarlık küresel ortalama fotovoltaik maliyeti bölgeye rekabet avantajı sağlarken; elektrolizör maliyetleri, yüksek ilk yatırım tutarları ve kurak bölgelerdeki desalinasyon su ihtiyacı sektörün önündeki temel teknik sınamalar arasında yer alıyor[cite: 1].

MAVİ HİDROJENLE HIZLI TİCARİLEŞME

Mevcut doğal gaz rezervleri ve jeolojik karbon depolama olanakları, mavi hidrojen projelerinin hızla devreye girmesine zemin hazırlıyor[cite: 1]. BAE merkezli ADNOC, Ruwais’teki TA’ZIZ ekosisteminde yıllık 1 milyon ton düşük karbonlu amonyak üretimi hedeflerken; Suudi Aramco, Jubail Sanayi Bölgesi’ne düşük karbonlu hidrojen sağlamak amacıyla Jubail’deki Blue Hydrogen Industrial Gases şirketinin yüzde 50 hissesini devraldı[cite: 1]. KİK ülkeleri, net sıfır hedefleri doğrultusunda her iki teknolojiyi entegre şekilde ölçeklendirmeyi amaçlıyor[cite: 1].

Anahtar Kelimeler: Körfez hidrojen stratejisi, yeşil hidrojen, mavi hidrojen, Neom yeşil hidrojen, karbon yakalama CCS