HidrojenHaber – Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) üyesi 32 ülke, Orta Doğu’daki savaşın petrol piyasalarında yarattığı arz kesintilerine karşı tarihin en büyük stratejik petrol rezervi salımını gerçekleştirme kararı aldı.
IEA açıklamasına göre üye ülkeler toplam 400 milyon varil petrolü acil durum rezervlerinden piyasaya sunacak. Karar, Orta Doğu’daki çatışmalar nedeniyle küresel petrol akışında yaşanan ciddi aksaklıkların ardından düzenlenen olağanüstü toplantıda alındı.
HÜRMÜZ BOĞAZI KRİZİ PİYASALARI SARSTI
Çatışmalar nedeniyle Hürmüz Boğazı’ndan geçen petrol sevkiyatlarının önemli ölçüde azalması küresel enerji piyasalarında ciddi dalgalanmalara yol açtı. 2025 yılında günde ortalama yaklaşık 20 milyon varil petrol ve petrol ürünü bu dar geçitten taşınırken bu miktar küresel deniz yoluyla petrol ticaretinin yaklaşık dörtte birini oluşturuyor.
Bölgedeki üreticilerin ihracat kanallarının sınırlanması ve bazı üretim tesislerinde faaliyetlerin durması petrol piyasalarında arz endişelerini artırdı.
IEA’DAN KOORDİNEL MÜDAHALE
IEA İcra Direktörü Fatih Birol, petrol piyasasında yaşanan sorunların benzeri görülmemiş ölçekte olduğunu belirterek üye ülkelerin koordineli şekilde hareket ettiğini söyledi. Birol, petrol piyasalarının küresel olduğunu ve büyük arz kesintilerine karşı küresel bir yanıt gerektiğini vurguladı.
400 milyon varillik stok salımı, ajansın 1974’te kurulmasından bu yana gerçekleştirilen en büyük kolektif müdahale olacak. Daha önceki koordineli rezerv salımları 1991 Körfez Savaşı, 2005 Katrina Kasırgası, 2011 Libya krizi ve 2022’de Rusya-Ukrayna savaşının ardından yapılmıştı.
STRATEJİK STOKLARIN ROLÜ
IEA üyesi ülkeler toplamda 1,2 milyar varilden fazla kamu petrol rezervine sahip bulunuyor. Bunun yanında hükümet yükümlülükleri kapsamında yaklaşık 600 milyon varil sanayi stokları da bulunuyor.
Uzmanlara göre koordineli rezerv salımı, küresel petrol piyasalarında fiyat oynaklığını sınırlamayı ve arz güvenliği konusunda kısa vadeli bir tampon oluşturmayı amaçlıyor. Ancak piyasa dengelerinin büyük ölçüde Orta Doğu’daki jeopolitik gelişmelere bağlı olmaya devam edeceği belirtiliyor.
IEA petrol rezervi salımı, stratejik petrol stokları, Hürmüz Boğazı enerji krizi, küresel petrol piyasası arz şoku, Orta Doğu enerji güvenliği, Fatih Birol IEA açıklaması
