Basın açıklamasında, yeni düzenlemenin ilk aşamasında 2026’dan itibaren taksi lisanslarında çevre kriterlerinin zorunlu hale getirileceği ve fosil yakıtlı araçların sayısının kademeli olarak azaltılacağı belirtildi. Bu çerçevede şehir yönetimi, 2030 yılına gelindiğinde sadece sıfır emisyonlu taksi araçlarının hizmet vereceğini taahhüt ediyor.

Prag’ın bu kararı, Avrupa genelinde büyükşehirlerde sürdürülebilir ulaşım çözümleri arayışının bir yansıması olarak görülüyor. Uzmanlar, tamamen elektrikli ve hidrojen yakıtlı araçlara geçişin şehir içi hava kalitesini iyileştireceğini ve taksi filolarının operasyonel maliyetlerini uzun vadede düşürebileceğini belirtiyor.

Prag taksi düzenlemesi,2030 sıfır emisyon hedefi,hidrojenli taksiler,elektrikli araç dönüşümü,şehir içi sürdürülebilir ulaşım

AVRUPA BİRLİĞİ FİNANSMAN DESTEĞİNİ ARTIRDI

Avrupa Birliği, Güney Afrika’nın temiz enerji geçişini desteklemek amacıyla Adil Enerji Geçişi Ortaklığı çerçevesinde sağladığı finansman paketini önemli ölçüde genişletti. Mart 2025’te açıklanan 4,7 milyar avroluk Global Gateway Yatırım Paketi’nin ardından yapılan bu yeni açıklama, ülkenin yenilenebilir enerji ve yeşil hidrojen projelerine yönelik desteği güçlendirmeyi hedefliyor. AB yetkilileri, Nelson Mandela Körfezi projesinin bu çerçevede en önemli girişimlerden biri olduğunu ifade etti.

YEŞİL HİDROJEN VE YEŞİL AMONYAK ÜRETİMİ

Nelson Mandela Körfezi’nde konumlandırılan proje, yenilenebilir enerji kaynaklarından elde edilen elektrikle yeşil hidrojen üretmeyi ve bunu yeşil amonyağa dönüştürmeyi amaçlıyor. Projenin toplam maliyetinin 105 milyar rand olduğu belirtiliyor. Tesisin, bölgenin enerji dönüşümünde öncü rol oynayacağı ve Avrupa Birliği’nin 2030 yılına kadar 20 milyon ton yeşil hidrojen hedefine katkı sağlayacağı öngörülüyor.

PROJE YAPILANDIRILMIŞ MÜHENDİSLİK AŞAMASINDA

Eylül 2025’te yapılan açıklamalara göre, Nelson Mandela Körfezi yeşil hidrojen projesi, yapılandırılmış mühendislik tasarım aşamasına geçti. Bu aşamanın tamamlanmasıyla birlikte inşaatın 2027 yılı başında başlaması ve tesisin 2029 yılı Aralık ayında devreye alınması hedefleniyor. Projenin 1430 megavatlık güneş enerjisi santrali kümesiyle destekleneceği ve yıllık bir milyondan fazla ton yeşil amonyak üretim kapasitesine sahip olacağı bildirildi.

GÜNEY AFRİKA-AB ENERJİ İŞBİRLİĞİ

Avrupa Birliği’nin Güney Afrika’daki yeşil hidrojen yatırımlarına olan ilgisi, iki taraf arasındaki enerji işbirliğini derinleştiriyor. AB Enerji Komiseri Kadri Simson, Güney Afrika Elektrik ve Enerji Bakanı Kgosientsho Ramokgopa ve Ticaret, Sanayi ve Rekabet Bakanı Parks Tau, ülkenin yeşil hidrojen gündemine yönelik toplam 628 milyon rand tutarında iki AB hibesi açıkladı. Bu destekler, Güney Afrika’nın temiz enerji kapasitesini artırmasına ve küresel enerji pazarında önemli bir oyuncu haline gelmesine katkı sağlayacak.

Norveç, Avusturya ve Oslo üniversitelerinden araştırmacılar tarafından yapılan analizde, bu hedefin tüm senaryolarda “neredeyse optimal” olduğu ve maliyetlerin optimal sisteme göre yüzde 10’dan fazla artmayacağı belirtiliyor. Bu durum, söz konusu hedefin, teknolojik belirsizliklere ve dış şoklara karşı Avrupa’nın iklim stratejisini daha sağlam hale getirebileceğini gösteriyor. Rapora göre, bu hedefe ulaşmak için yıllık ortalama 13,7 milyar Avro sübvansiyon gerekebilir.

YEŞİL HİDROJENİ RİSKSİZ KILAN FAKTÖRLER

Araştırmaya göre, yeşil hidrojenin geliştirilmesi doğrudan fosil yakıtların ve yenilenebilir elektriğin geleceğiyle bağlantılı. Yeşil hidrojen, doğrudan elektrifikasyonun mümkün olmadığı sektörlerde sentetik yakıt üretimi, ulaşım ve sanayi için bir enerji kaynağı olarak öne çıkıyor. Ancak bu rollerde, karbon yakalama ve depolama (CCS) teknolojisi, biyokütle ve yeşil yakıt ithalatı gibi alternatiflerle rekabet ediyor. Çalışma, AB’nin 2040 için hedef koymasının, yatırım belirsizliğini önemli ölçüde azaltacağını ve bu alandaki gelişmeleri hızlandıracağını savunuyor.

2040’A DİKKAT: ÜRETİM TEPESİ NOKTASI

AB’nin 2040 için yüzde 90 emisyon azaltımı hedefi, sentetik yakıtlara olan talebi artırıyor ve bu da yeşil hidrojen üretimini zirveye taşıyor. Raporda, 2040’ta hala önemli sayıda içten yanmalı motorlu aracın yollarda olmasının, karayolu taşımacılığı sektöründe sentetik yakıt talebini artırdığı belirtiliyor. Bu dönemde, güneş enerjisi kurulu kapasitesinin bin 430 GW, rüzgar enerjisi kapasitesinin ise bin 110 GW’a ulaşması bekleniyor. Ancak 2040 sonrasında, karayolu taşımacılığında elektrifikasyonun hızlanmasıyla yeşil hidrojen üretiminin azalacağı ve bu durumun, elektrolizör gibi varlıkların atıl kalması riskini doğurabileceği vurgulanıyor.

GELECEK SEYRİNE DAİR BELİRSİZLİKLER

Analiz, yeşil hidrojen üretim seviyelerinin en çok elektrolizör maliyetleri, CCS potansiyeli ve ulaşım elektrifikasyonuna ilişkin varsayımlara duyarlı olduğunu gösteriyor. Bununla birlikte, çalışma, orta düzeyde bir hedefin, farklı senaryolara karşı dayanıklı bir enerji geçişi sağlayacağını ve Avrupa’nın “kaybedecek çok az şeyi olduğunu” belirtiyor.

Reuters’in haberine göre ACWA Power, Paris’te düzenlenen anlaşma töreninde, TotalEnergies , Edison ve EnBW ile yeşil hidrojen ve enerji ithalatı için stratejik iş birliğine gittiğini duyurdu. Şirket, ayrıca Siemens Energy ile elektrik iletim projelerinde iş birliği yapacak.

Suudi Arabistan, NEOM’daki büyük ölçekli yeşil hidrojen tesisinin yanı sıra Avrupa’ya da sürdürülebilir enerji sağlayan ana tedarikçi olmayı hedefliyor. İmzalanan anlaşmalar, Körfez–Avrupa hattında yeşil enerji ticaretini derinleştirecek ve Suudi Arabistan’ın enerji dönüşümünde stratejik rolünü pekiştirecek.

Türkiye’nin enerji dönüşümünde kritik bir rol oynaması beklenen yeşil hidrojen teknolojilerinde önemli bir gelişme yaşandı. Akfen Yenilenebilir Enerji’nin liderliğinde hazırlanan HYDROMOD (Hydrogen Modular Energy Systems) projesi, Avrupa Birliği’nin Ufuk Avrupa (Horizon Europe) Programı kapsamında desteklenmeye layık görüldü.

Proje kapsamında, Türkiye’de hidrojen üretimi, depolama ve tüketim süreçlerini entegre eden bir model geliştirilmesi hedefleniyor. Böylece hem yenilenebilir kaynaklardan üretilen enerjiyle hidrojen üretimi artırılacak hem de hidrojenin elektrik üretiminde ve sanayide kullanımına yönelik yeni çözümler geliştirilecek.

Akfen Yenilenebilir Enerji Genel Müdürü Mustafa Kemal Güngör, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, “Akfen Yenilenebilir Enerji olarak Hydromod Projesi’yle sadece geleceğin enerji altyapısına değil, aynı zamanda ülkemizin hidrojen alanındaki teknik birikimine katkı sağlamayı hedefliyoruz. Mobil ve modüler sistemler sayesinde, temiz enerjiye geçiş sürecinde daha esnek ve sürdürülebilir çözümler geliştirmek mümkün olacak. Güçlü ortaklarımızla geliştirdiğimiz ve Avrupa’dan aldığımız bu destek, projemizin vizyonunu ve uygulanabilirliğini teyit etmesi açısından büyük önem taşıyor” dedi.

Projenin aynı zamanda Türkiye’nin ulusal hidrojen yol haritasına katkı sağlaması ve hidrojenin elektrik üretimindeki payını artıracak teknolojik çözümler üretmesi bekleniyor.

Enerji sektörü temsilcileri, projenin hem Ar-Ge hem de pilot uygulamalar açısından önemli bir kilometre taşı olduğunu belirtiyor. Türkiye, bu sayede hem Avrupa pazarına uyumlu hidrojen teknolojilerini geliştirecek hem de yeşil enerji yatırımlarında rekabet gücünü artıracak.

Özellikle BOTAŞ’ın mevcut altyapısının hidrojenle entegrasyonunun teknik olarak değerlendirilmesi, ülke çapında bir “Hidrojen Ana Şebeke Planı” hazırlanması ve sektör paydaşlarına eğitimler verilmesi projenin öncelikli alanlarını oluşturuyor.

SON BAŞVURU 15 TEMMUZ

Enerji Günlüğü sitesinden  alınan habere göre ihale duyurusu, 12 Haziran 2025’te AB Finansman ve İhaleler Portalı’nda yayımlandı ve başvurular 15 Temmuz 2025, Türkiye saatiyle 14:00’e kadar elektronik ortamda, İngilizce olarak kabul edilecek.

AMAÇ HİDROJEN EKO SİSTEMİNİ GÜÇLENDİRMEK 

IPA (Katılım Öncesi Mali Yardım Aracı) kaynaklı bu destek; Türkiye’de yeşil ve düşük karbonlu hidrojen ekosistemini güçlendirerek kurumsal teknik kapasiteyi artırmayı hedefliyor. İhale süreci, Avrupa Komisyonu’nun “ENEST.C – Neighbourhood East & Türkiye” birimi tarafından yürütülecek.

Finansman, AB Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) kapsamında elde edilen İnovasyon Fonu aracılığıyla sağlanıyor. Bu projeler, ulaşım, kimya endüstrisi ve metanol/amonyak üretimi gibi sektörlerde temiz enerjiye geçişi hızlandırmak amacıyla desteklenecek. 

ULUSAL FONLAR DA DEVREDE 

Yeşil hidrojen yatırımlarına ek olarak, İspanya, Litvanya ve Avusturya, kendi ülkelerindeki projeleri desteklemek için toplamda 836 milyon Euroek ulusal fon tahsis ediyor. 

SÜBVANSİYONLAR 10 YIL SÜRECEK

Seçilen projeler, 8 milyon ile 246 milyon Euro arasında değişen sübvansiyonlardan faydalanacak ve 10 yıl boyunca üretim maliyetlerini dengelemek için destek alacak. Hibe anlaşmalarının Eylül veya Ekim 2025’te imzalanması bekleniyor. 

Avrupa’nın yeşil hidrojen yatırımları, fosil yakıt kullanımını azaltma ve enerji bağımsızlığını artırma** stratejileri doğrultusunda büyük önem taşıyor. Uzmanlar, bu projelerin sürdürülebilir enerji dönüşümünde önemli bir dönüm noktası olacağını öngörüyor.

ENNOH NEDİR?

ENNOH, Avrupa genelinde hidrojen iletim şebekesi işletmecilerini bir araya getirecek bağımsız bir kuruluş olacak. Bu yapı, AB’nin 2024 yılında yürürlüğe giren Hidrojen ve Gaz Piyasalarının Karbonsuzlaştırılması Paketi kapsamında öngörülüyor. ENNOH’un temel görevleri arasında, Avrupa hidrojen iletim altyapısının planlanması, yönetilmesi ve teknik standartların geliştirilmesi yer alıyor. Ayrıca, sınır ötesi hidrojen ticaretini kolaylaştırmak ve piyasa kurallarını belirlemek de ENNOH’un sorumlulukları arasında olacak.

2024 yılı Ağustos ayında, gelecekteki hidrojen iletim şebekesi işletmecileri, ENNOH’un kuruluş belgelerini Avrupa Komisyonu ve Enerji Düzenleyicileri İşbirliği Ajansı’na (ACER) sundular. ACER, 2024 yılı Aralık ayında bu belgeler üzerine görüşlerini bildirdi. Komisyon’un 16 Mayıs 2025 tarihinde yayımladığı rapor, ENNOH’un bir an önce faaliyete geçmesi gerektiğini vurguluyor. Buna göre, işletmecilerin Temmuz 2025’e kadar nihai belgeleri kabul etmeleri ve yayınlamaları bekleniyor.

ENNOH, Avrupa’nın hidrojen altyapısının geliştirilmesinde merkezi bir rol oynayacak. Özellikle, 2027 yılı itibarıyla Avrupa Gaz İletim Sistem Operatörleri Ağı’ndan (ENTSOG) devralacağı On Yıllık Ağ Gelişim Planı’nın hazırlanması gibi stratejik görevleri üstlenecek. Ayrıca, hidrojen sistemlerinin güvenli ve verimli çalışmasını sağlamak amacıyla teknik ve operasyonel kuralların harmonizasyonuna katkıda bulunacak.

AB’nin 2050 yılına kadar iklim nötrlüğü hedefi doğrultusunda, hidrojenin enerji sistemine entegrasyonu büyük önem taşıyor. ENNOH’un kurulması, bu hedefe ulaşmada kritik bir adım olarak görülüyor. Komisyon’un ve ACER’in olumlu görüşleri, ENNOH’un etkin ve uyumlu bir şekilde faaliyete geçmesi için gerekli zemini hazırlıyor.

Plan, biyolojik olmayan yenilenebilir yakıtların (RFNBO) kullanımını teşvik ediyor ve bu hedeflere ulaşamayan yakıt tedarikçilerine cezai yaptırımlar uygulanmasını öngörüyor. Bu adım, Fransa’nın ulaşım sektöründeki karbon emisyonlarını azaltma ve yeşil hidrojen ekonomisini güçlendirme çabalarının bir parçası olarak görülüyor.

Fransa’nın bu stratejisi, yeşil hidrojen üretimi ve kullanımını artırarak, ülkenin enerji bağımsızlığını sağlamayı ve çevresel sürdürülebilirliği desteklemeyi amaçlıyor. Ayrıca, bu adımın, Avrupa genelinde yeşil hidrojen altyapısının gelişimine katkı sağlaması bekleniyor.

Bu açıklama, Almanya’nın enerji politikalarında önemli bir değişime işaret ediyor. Önceki hükümetler, fosil yakıtlardan tamamen uzaklaşarak yenilenebilir enerjiye tam geçişi hedeflemişti. Ancak Reiche, enerji güvenliği ve rekabet açısından daha dengeli bir yaklaşım benimsenmesi gerektiğini savunuyor. 

Özellikle yeşil olmayan hidrojenin enerji dönüşümünde kritik bir rol oynayabileceğini belirten Reiche, hidrojenin yalnızca yenilenebilir kaynaklardan değil, diğer üretim yöntemlerinden de elde edilmesini desteklediğini ifade etti.

Bu yaklaşım, Almanya’nın enerji geçişi sürecinde daha esnek ve kapsayıcı bir politika benimseme çabası olarak değerlendiriliyor. Ancak bu politikanın çevresel etkileri ve uzun vadeli sürdürülebilirliği konusunda çeşitli tartışmalar da gündeme getireceği de bir gerçek…