REKABETÇİ İHALELERLE SÜBVANSE EDİLECEK

Yeni onaylanan mega destek paketi, Avrupa Hidrojen Bankası (EHB) tarafından düzenlenecek olan şeffaf ve rekabetçi ihale mekanizmaları üzerinden özel sektöre dağıtılacak. Üreticilere, ürettikleri yenilenebilir kaynaklı yeşil hidrojenin kilogramı başına sabit bir prim (subsidie) desteği sağlanacak. İki taraflı fark sözleşmeleri (CfD) mantığıyla entegre edilen bu finansal model, temiz hidrojen ile konvansiyonel fosil yakıtlar arasındaki üretim maliyeti farkını kapatarak sanayi şirketlerinin ve lojistik devlerinin hidrojen tüketimine geçişini finansal açıdan rasyonel hale getirecek. Proje geliştiricilerinin, AB’nin Yenilenebilir Yakıt Standartları (RFNBO) kriterlerine tam uyum sağlaması zorunlu tutulacak.

GİGAVAT ÖLÇEĞİNDE ELEKTROLİZÖR VE ALTYAPI YATIRIMI

Açıklanan bütçe planlaması, üye devletlerde gigavat (GW) ölçeğinde yeni proton değişim membranlı (PEM) ve alkalin elektrolizör tesislerinin inşasını doğrudan tetikleyecek. Yatırımların bir diğer önemli bacağı ise Danimarka, Polonya, Almanya ve İtalya gibi stratejik pazarlar arasında planlanan sınır ötesi hidrojen boru hattı altyapılarının ve yüksek basınçlı depolama terminallerinin inşası olacak. Avrupa Komisyonu, şebeke esnekliğini ve arz güvenliğini artıracak olan bu altyapı adımlarının, rüzgar ve güneş enerjisinden elde edilen fazla yeşil elektriğin kimyasal enerji olarak depolanmasına imkan tanıyarak akıllı şebeke modernizasyonuna da kaldıraç görevi üstleneceğini belirtti.

AĞIR SANAYİ VE ULAŞIMDA DOĞRUDAN DÖNÜŞÜM

Sağlanan Avrupa Birliği fonları, üretilen yeşil hidrojenin sadece kimya, çelik ve petrol rafinerisi gibi emisyon yoğun ağır sanayi kollarında hammadde olarak kullanılmasını değil, aynı zamanda temiz toplu taşıma ve denizcilik lojistiğine entegrasyonunu da finanse edecek. Program kapsamında, kıta genelindeki ana ulaşım koridorlarında hidrojen yakıt hücreli kamyonlar ve otobüsler için yüksek kapasiteli dolum istasyonları ağı kurulacak. Sektör analistleri, Avrupa Komisyonu’nun bu agresif teşvik mekanizmaları sayesinde temiz hidrojen pazarındaki yıllık bileşik büyüme oranının (CAGR) geometrik olarak artacağını ve süreç boyunca on binlerce nitelikli yeşil istihdam alanı yaratılacağını öngörüyor.

Anahtar Kelimeler: Avrupa Komisyonu, Yeşil Hidrojen, Avrupa Hidrojen Bankası, Teşvik, Altyapı Yatırımı

Eski Enerji Bakanı Fatih Dönmez tarafından duyurulan bu stratejik iş birliği, doğal gaz sektörünün uluslararası entegrasyonunu güçlendirirken test altyapıları, dijital çözümler ve inovasyon alanlarında yeni bir dönem başlatıyor.

DOĞAL GAZA HİDROJEN KARIŞTIRMA ÇALIŞMALARI

2021 yılında Konya’da açılan GAZBİR-GAZMER Temiz Enerji Teknoloji Merkezi’nde hidrojenin doğal gaz şebekesine karıştırılması testleri yapıldı ve yüzde 5-20 oranında hidrojen-doğal gaz karışımı başarıyla yakıtlandı. Yeni anlaşma ile GAZMER’in Konya laboratuvarındaki hidrojen karıştırma testleri ile Euroloop’un Avrupa ölçeğindeki CCUS ve hidrojen döngülerinin entegre edilmesi amaçlanıyor.

EUROLOOP AVRUPA HİDROJEN ALTYAPISINA ODAKLANIYOR

Hollanda merkezli bir konsorsiyum (Gasunie, Shell, Equinor gibi şirketlerin ortaklığı) olan Euroloop, Avrupa’da hidrojen altyapısı geliştirmeye odaklanıyor. Konsorsiyum, doğal gaz şebekelerine hidrojen enjeksiyonu, döngüsel karbon yakalama ve depolama (CCUS) projeleriyle öne çıkıyor. Euroloop, Avrupa Yeşil Mutabakatı’na uyumlu olarak hidrojen ekonomisini hızlandıran bir platform. 

Enerji Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği ENSİA’nın yürütücüsü olduğu Ege Demir ve Demirdışı Metaller İhracatçılar Birliği ve İtalya’dan Co.Svi.G. Scrl’nin ortak olarak yer aldığı proje, Avrupa Komisyonu tarafından “Avrupa Yeşil Mutabakatına Yönelik Sivil Toplum Eylemi” kapsamında destekleniyor.

Etkinlik 29 Nisan Salı günü 10:00-16:30 saatleri arasında Ege İhracatçı Birlikleri’nin 7. Kat Seminer Salonu’nda gerçekleştirilecek. 

Başvuru Formu:

https://forms.gle/6Dz5RNJFNyAJ7B2MA

 GRİ HİDROJEN YEŞİLE DÖNÜŞTÜRÜLEBİLECEK

Limak Çimento’nun, Polatlı Anka fabrikasında gerçekleştirilen test fazında, hidrojen karışımlı yakıt çimento döner fırınında başarıyla test edildi. Türkiye çimento sektöründe bir ilk olan projede, test yakıtı olarak Air Liquide tarafından sağlanan ve gelecekte yeşil hidrojene dönüştürülebilecek ‘gri hidrojen’ kullanıldı. Bu sayede Türkiye’de ilk kez hidrojen karışımlı yüzde 50 karbon nötr bir yakıt karışımı test edildi. 

DÜNYA’ DA BİR İLK 

Uygulama aynı zamanda çimento döner fırın ana brülörü yerine giriş yanma odasına hidrojen içerikli karbon nötr yakıt beslemesi yönü ile de dünyada bir ilk olma özelliği taşıyor.

Proje, Avrupa Yeşil Mutabakatı’nda yer alan çimento sektörünün 2050 net sıfır hedefine ulaşmasında önemli bir adım. Uygulama Limak Anka Çimento Fabrikasının tüm fırın sistemi için kalıcı olarak kullanıldığında, karbon bazlı kömür ve benzeri fosil yakıtların kullanımına kıyasla karbon emisyonunda yıllık 180 bin tonluk tasarruf sağlanacak.

“HİDROJEN TEKNOLOJİLERİ ÇALIŞMALARIMIZ DEVAM EDECEK”

Başarı ile gerçekleştirilen denemenin ardından düzenlenen etkinlikte projenin katkılarına ve şirketin hedeflerine değinen Limak Çimento Global CEO’su Erkam Kocakerim şunları söyledi: “Bu yatırımın amacı, çimento fırınlarımızda hidrojenin güvenli ve etkin kullanım teknolojilerini deneyimlemek ve alternatif yakıt ikame oranını artırmak. Toplamda 7 entegre çimento fabrikamızdaki fırınları 2030 ila 2035 yılları arasında net sıfır yakıt karışımı ile çalıştırmayı hedefliyoruz. Bu denemenin, Türkiye çimento sektöründe ilk olması bakımından büyük önem taşıdığına ve ortaya çıkan olumlu sonuçlarının ülkemizde hidrojen ekosisteminin hızla gelişimine katkı sağlayacağına inanıyorum. Çünkü başarılı bir yeşil hidrojen ekosisteminde, üretim teknolojisi kadar arz-talep döngüsü ve ölçeği de mühim. Hidrojen teknolojilerine dair proje çalışmalarımız yeni fazlar ile devam edecek.” 

“HİDROJEN ENERJİ VE SANAYİNİN DÖNÜŞÜMÜNDE KİLİT ROL OYNAYACAK”

Air Liquide Genel Müdürü Souhel Bousta ise; “Limak Çimento’nun dekarbonizasyon yolculuğuna eşlik etmekten memnuniyet duyuyoruz. Hidrojen, enerji ve sanayinin dönüşümünde kilit bir rol oynayacak. O sebeple bunun gibi iş birlikleri tüm ekosistemin geliştirilmesi için büyük önem taşıyor” dedi.

2030-35 ARASINDA NET SIFIR YAKIT HEDEFİ

Limak Çimento Yeşil hidrojen üretmek için elektrolizörler kurmayı ve 2030-2035 yılları arasında net sıfır yakıt karışımına ulaşmayı planlıyor. Grup, karbon  emisyonlarını 2030 yılında ton çimento başına 498 kg’a düşürmeyi ve 2050 yılından önce net sıfır şirket olmayı hedefliyor. 

Air Liquide, özellikle hidrojen ile iklim ve enerji dönüşümüne yönelik geliştirdiği çözümlerle, sağlık, dijital ve yüksek teknoloji alanlarında faaliyetlerini sürdürüyor. 20 yılda dünya çapında 200’den fazla hidrojen istasyonu kuran Air Liquide, sadece hidrojen üretimi için değil, aynı zamanda Cryoca  teknolojisi ile karbon yakalama teknolojileri geliştirmeye devam ediyor.

İsveç’in Boden şehrinde kurulacak olan ve dünyanın en büyük elektrolizörlerinden birini içerecek olan bu devasa tesis, yenilenebilir hidrojenle çalışan bir doğrudan indirgeme tesisi, iki elektrik ark ocağı ve soğuk haddeleme ile bitirme tesislerini de barındıracak. 2026 yılında faaliyete geçmesi beklenen tesis, yılda 2.4 milyon ton yeşil çelik üretecek ve geleneksel çelik üretim süreçlerine kıyasla sera gazı emisyonlarını yüzde 87 oranında azaltacak.

Bu önemli adım, Avrupa Birliği’nin Hidrojen Stratejisi, Avrupa Yeşil Mutabakatı ve Yeşil Anlaşma Endüstriyel Planı hedeflerine katkıda bulunacak ve Rusya’nın fosil yakıtlarına olan bağımlılığı sonlandırarak yeşil geçişi hızlandıracak. Toplam 6 milyar avroluk yatırımın bir kısmı olan projenin büyük bir kısmı özel yatırımlarla finanse edilecek:Proje aynı zamanda AB İnovasyon Fonu’ndan destek aldı ve Avrupa Yatırım Bankası‘ndan finansman sağladı.