Bayraktar, doğal gazın Türkmen gazı konusunda uzun zamandır çalıştıkları ifade ederek “Türkiye, 20 yıldan fazla bir zaman sonra ilk kez boru gazıyla kendi sınırları olmayan bir ülkeden gaz tedariki yapmış olacak. Bu bir ilk bizim için” dedi.

AKIŞ 1 MART’TA BAŞLAYACAK

Bu konunun geçmişinin 1998 yılına kadar gittiğini bildiren Bayraktar, “Fakat neredeyse 30 yıla yakın bir süredir maalesef bir metreküp gaz bile Türkmenistan’dan Türkiye’ye ulaşmamış. İnşallah, 1 Mart itibariyle bu aşılmış olacak” diye konuştu.

Bayraktar, Türkmenistan’ın İran’a teslim edeceği gazı, Swap yoluyla İran-Türkiye doğalgaz bağlantı noktasından, Gürbulak’tan teslim alacaklarını anlatarak “Çeşitlendirme, maliyeti düşürme, rekabetçi bir gaz tedarikine sahip olma noktasında bizim için çok önemli bir anlaşma. O kaynakların Türkiye’ye ve Türkiye üzerinden özellikle buna ihtiyaç duyan Avrupa’ya gidebilmesi de önem arz ediyor. Bu anlamda bizim altyapımız buna hazır” dedi.

HAZAR’IN STATÜSÜ

Burada Hazar’ın statüsünün temel bir kısıt olduğunun altını çizen Bayraktar, “Hazar geçişli bir boru hattına sahip olduğumuzda Türkiye için de Avrupa için de önemli miktarlarda bir gazı tedarik etme şansımız olacak. Burada nihai hedef, varmak istediğimiz nokta esas itibariyle budur. Yıl sonuna kadar devam edecek bu tedarik sürecinde 1,3 milyar metreküplük bir doğal gazı ülkemizdeki kullanıcılara sunacağız” değerlendirmesini yaptı.

SLOVAKYA’YA DOĞAL GAZ 

Bayraktar, özellikle Avrupa ülkelerinin doğal gaz ile ilgili beklentilerinin de olduğunu vurgulayarak “Slovakya Başbakanı Sayın Fico, Sayın Cumhurbaşkanımızı ziyaret etmişti. Onların özellikle Ukrayna transitinin kesilmesiyle oluşan süreçleri vardı. Onlara bu konuda yardımcı olduk ve 1 Şubat itibariyle Türkiye üzerinden gazın ulaşmasını sağladık.” açıklamasında bulundu.

“Bir proje eğer Türkiye için ve ilgili ülke veya ülkeler için değer yaratıyorsa kazan-kazanı yaratıyorsa o projeye Türkiye mutlaka destek olacaktır.” prensibini benimsediklerini dile getiren Bayraktar, “Bölgesel barışa ve refaha katkı sağlayacak her projeyi Türkiye mutlaka destekleyecektir. Bölgenin arz güvenliğine katkı sağlayacak projelerde bundan sonra da olmaya devam edeceğiz” dedi.

Mart 2023’te kararlaştırılan projenin, Almanya’ya giden ilk sınır ötesi hidrojen boru hattı olması amaçlanıyordu. Alman hükümeti de Danimarka boru hattı projesinin, diğer sınır ötesi hidrojen projelerine örnek olarak hız kazandıracağına inanıyordu.

Yeşil hidrojen, çelik üretimi, gübre, cam, kağıt veya kimya endüstrisi gibi; yüksek ısıya ihtiyaç duyulan, elektriklendirilmesi zor sektörlerin karbondan arındırılmasında önemli bir rol oynayacak. Ancak Almanya’nın yerel üretimle öngörülen talebin tamamını karşılaması mümkün görünmüyor.

Geçtiğimiz hafta Norveç’in en büyük petrol ve doğalgaz şirketi Equinor da arz – talep ve mevzuat eksikliği nedeniyle Almanya’ya hidrojen taşımak için geliştirilen boru hattı projesini iptal ettiğini duyurmuştu. Danışmanlık ve pazar araştırmaları şirketi McKinsey de yakın zamanda yayımlanan raporunda, düzenleyici otorite eksikliği ve maliyet belirsizlikleri nedeniyle 2050 küresel hidrojen talebine ilişkin tahminini %25 oranında düşürmüştü.

Norveç hükümeti, ülkenin petrol ve doğalgaz sektörünü desteklemek için fosil yakıtlardan üretilen enerji kullanılarak mavi hidrojen imal etme projelerini destekliyor.

EnBW’nin bu yatırımı, Avrupa Hidrojen Omurgasının gelecekteki parçası olan Almanya’nın hidrojen çekirdek ağına katkıda bulunacak. Ağ, büyük endüstri merkezlerine ve enerji santrallerine hidrojen sağlamayı amaçlıyor .Bu proje aynı zamanda hidrojen ithalatı için uluslararası koridorlar oluşturacak.

Altyapı projelerinin yaklaşık yüzde 60’ı, doğal gaz boru hatlarının hidrojen operasyonlarına geçirilmesini içeriyor. Bazı yeni hidrojen boru hatları inşa edilecek ve şu anda gaz için kullanılan bazı hatlar boşta kalacak.

Almanya’nın rüzgar ve güneş enerjisi için arazi kaynakları sınırlı olduğundan, gelecekteki hidrojenin yaklaşık yüzde 70’inin, bol ve düşük maliyetle üretebilecek bölgelerden ithal edilmesi bekleniyor.

Eylül ayında düzenleyiciden onay alınması ve İnşaat çalışmalarına 2025’te başlanması bekleniyor.

Almanya, şirketlere daha uygun krediler alabilmeleri için finansal garantiler sunmayı planlıyor. Bu, 2025’ten itibaren boru hattı ağının faaliyete geçiş aşamasında oluşabilecek ilk kayıpları kapsayacak. Avrupa Komisyonu, bu düzenlemenin AB rekabet ve ticaretine olası etkilerinin, hidrojen kullanımını teşvik etmenin getireceği faydalarla dengelendiğini belirtti.

Almanya’nın yönetim koalisyonu, finansman mekanizması üzerinde Nisan ayında anlaşmaya varmış ve inşaat süresini beş yıl uzatarak 2037 yılına kadar genişletmişti. Ayrıca, yatırımcılara iflas durumunda koruma sağlanması da planlanıyor.

Hidrojen, rüzgar ve güneş enerjisi gibi yenilenebilir kaynaklardan su moleküllerini elektroliz yoluyla ayırarak üretilebiliyor. Alman boru hattı ağı, kuzeydeki rüzgar enerjisi parklarını güneydeki sanayi merkezlerine bağlamak için tasarlanıyor. Gelecekteki özel sektör ağ operatörleri, kullanıcı ücretleri tahsil ederek yatırımlarından geri dönüş sağlamayı hedefleyecek.

Eemshaven ve Delfzijl gibi kuzey endüstri bölgeleri, hidrojenin potansiyel üreticileri ve tüketicileri için önemli merkezler olarak görülüyor. Ekonomi İşleri ve İklim Bakanlığı’nın (EZK) talimatıyla Gazunie tarafından inşa edilecek olan bu ağ, ulusal ağa bağlanarak hidrojen arzı ve talebini daha da artıracak. Bu ağın sanayi için daha temiz bir enerji formu olarak hidrojene erişimi sağlayacak. Örneğin, Limburg’daki Chemelot Endüstri Parkı çok fazla enerji tüketirken, bölgede neredeyse hiç hidrojen üretilmiyor. Bu siteyi Groningen, Zeeland ve Amsterdam’daki hidrojen üretim yerleriyle bağlayarak, karbon emisyonlarında büyük bir azalma sağlanabilir.

Hollanda’nın Zuidwending bölgesindeki HyStock hidrojen depolama tesisi de ağa bağlanacak ve Almanya ile iki sınır ötesi bağlantı kurulacak. Bu bağlantılar hem ithalatçılar hem de kümelerindeki hidrojen üreticileri için önemli olduğunu, çünkü Almanya’da da tüketicileri bulunuyor. Kısacası, üreticilerin ve tüketicilerin sonunda 7 /24 çalışan iyi işleyen bir hidrojen ağına erişimi olacak.

Almanya’nın önde gelen enerji şirketlerinden RWE tarafından gerçekleştirilecek bu proje kapsamında Tosçelik Spiral, toplam 130 BİN ton ve 105 BİN 600 metre 2235mm ebadında büyük çaplı boru tedarik edecek. Geçtiğimiz hafta Tosyalı ve RWE Power, RWE’nin Köln yakınlarındaki kongre merkezi Paffendorf Kalesi’nde bir sözleşme imzaladı.

HİDROJENE YATIRIM YAPIYOR, EN YEŞİL ÇELİĞİ ÜRETİYOR

RWE’nin yeşil dönüşüm için yaptığı bu anlamlı yatırımda, Tosyalı tarafından üretilen sürdürülebilirlik odaklı, yeşil çelik borular kullanılacak. Yaklaşık 45 km’lik bir güzergahta üç kollu çelik boru hattı yapımını içeren projenin inşaatına 2024 yılı sonunda başlanması ve 2029 yılı sonunda tamamlanması planlanıyor.

RWE’nin yeşil dönüşüm çerçevesinde gerçekleştirdiği bu yatırımda tedarikçi olarak anlaştığı Tosyalı, sektördeki en düşük karbon ayak izine sahip çelik üretimini gerçekleştiriyor. Türkiye ve Cezayir’deki tesislerinde sürdürülebilirlik odaklı yatırımlar yapan Tosyalı, güneş ve hidrojen gibi temiz enerji kaynaklarına yaptığı yatırımlarla dünyada yeşil çelik üretiminde sektörün öncüleri arasında yer alıyor. 

Tosyalı, yeni nesil teknolojilerle geleceğin enerjisi hidrojene de yatırım yapıyor. Cezayir’de MIDREX teknolojisi ile hayata geçirilen ikinci DRI üretim tesisi yüzde 100 hidrojen ile çalışabilecek. Sürdürülebilirlik odaklı bu yatırımlarla Tosyalı, dünyanın en yeşil ve en çevreci çeliğini üretiyor ve dünyadaki en düşük karbon ayak izine sahip.

Türkiye’de tüm tesislerine aynı anda yaptığı yatırımla hayata geçirdiği GES projesi ile 235 MW kurulu güce ulaşarak dünyanın en büyük çatı üstü GES’ine sahip şirketi oldu. Bu proje ile aynı zamanda yaklaşık 171 milyon kg karbon salınımını engelleyerek dünyanın en çevreci çelik üreticilerinden biri oldu. 

MosaHYc (Moselle-Saar Hidrojen Dönüşümü) projesi Fransa’nın kuzeydoğusundaki Moselle bölgesini çelik üreticisi Stahl-Holding-Saar‘ın (SHS) komşu Alman eyaleti Saarland’daki tesislerine bağlayacak.

Avrupa Komisyonu Aralık ayında Alman hükümetinin SHS’ye vereceği 2.6 milyar avroluk devlet yardımını onayladı; bu yardım mevcut yüksek fırınların ve oksijenin iki elektrik ark ocağı ve hidrojenle çalışan bir doğrudan demir indirgeme tesisi ile değiştirilmesine harcanacak.Artık kullanılmayan dönüştürülmüş doğalgaz borularından oluşacak boru hattının yaklaşık 70 km’si sınırın Fransa tarafında olacak.

Fransa’nın 2020 ulusal hidrojen stratejisinin Aralık ayında açıklanan ve bu bahar imzalanması beklenen taslak güncellemesinde, gelecekteki endüstriyel hidrojen merkezlerini büyük hidrojen depolama tesislerine bağlamak için “kısa vadede” 500 km’lik hidrojen boru hattı çağrısında bulunulmuştu.Ancak bu boru hatlarının kesin güzergahlarına 2026 yılına kadar karar verilmeyecek ve bu tarihe kadar da kullanımlarını çevreleyen düzenlemelerin tamamlanması gerekecek.

MosaHYc boru hattı, Alman gaz dağıtıcısı Creos ile bir işbirliği olacak ve 2027 yılında devreye alınması planlanıyor. GRTGaz, ülkenin güneybatısında TIGF adlı bir şirket tarafından işletilen bir bölge dışında Fransa’daki tüm gaz iletim boru hatlarını işletiyor.

Nordik-Baltık Hidrojen Koridoru, Kuzey Avrupa’daki yeşil enerji üretim merkezlerini yüksek tüketimli Orta Avrupa’ya bağlamak olarak tanımlanıyor.Almanya, 2030 yılında hidrojen talebinin yüzde 50-70’inin ithalatla karşılanacağını tahmin ediyor.

2030 yılına kadar hayata geçirilmesi planlanan Nordik-Baltık Hidrojen Koridoru,fizibilite çalışması Gasgrid Finland, Estonya’nın Elering, Letonya’nın Conexus Baltic Gird, Litvanya’nın Amber Grid, Polonya’nın GAZ-SYSTEM ve Almanya’nın ONTRAS şirketleri tarafından 3 Ocak’ta başlatıldı.

Ortaklar, çalışma sözleşmesini AFRY Yönetim Danışmanlığı’na verdi. AFRY, sınır ötesi altyapının geliştirilmesi için koşulları ve bölgedeki yeşil hidrojen eğilimlerini analiz edecek. Ortakların daha ileri proje geliştirme konusunda karar vermesine yardımcı olmak amacıyla yapılan çalışmanın sonuçlarının altı ay içinde çıkması bekleniyor.

Bölgenin ve daha geniş AB’nin iklim hedeflerine destek olması umulan altyapının elektrik sistemi için de faydalar sağlayabileceğini, fazla üretim dönemlerinde uzun vadeli depolamaya izin vereceğini – bunun yanı sıra oyunculara enerjilerini satmak için başka bir pazar sunacağı belirtiliyor.

Aralık ayında , Koridor, Avrupa Komisyonu tarafından Ortak Çıkar Projesi (PCI) statüsüne layık görüldü – bu da ona basitleştirilmiş izin ve düzenleyici süreçlerden yararlanma ve AB finansman desteği için kolaylık sağladı.

NGT, mevcut Ulusal iletim Sistemi’ni (NTS) hidrojen taşımak için yeniden kullanma potansiyelini araştırmak üzere iki Stratejik İnovasyon Finansmanlı proje kazandı.

DNV, 2021 yılında, Kuzey İngiltere’deki Spadeadam Araştırma ve Test Tesisi’nde yüksek basınçlı bir hidrojen test tesisi inşa etmeye başladı.FutureGrid Aşama 1, 2023 Eylül’de devreye alındı ve yüzde 2 hidrojen ile doğal gaz karışımıyla çalışarak önemli bir kilometre taşına ulaştı. Proje, Ocak 2024 sonuna kadar yüzde 100 hidrojen karışımını hedefleyerek devam ediyor. FutureGrid Aşama 2, NGT’nin mevcut NTS’yi hidrojen taşımaya dönüştürme yolunda atılacak birçok adımdan ilki. DNV, diğer ortaklarla birlikte Spadeadam’da bir sıkıştırma ve boru hattı test tesisi geliştirmek.

DNV, bu projede NGT’ye teknik danışmanlık ve güvence hizmetleri sağlayacak. DNV’nin uzmanları, hidrojen boru hattı araştırma tesisinin tasarımı, inşası ve işletilmesi konusunda NGT’ye rehberlik edecek. Ayrıca, DNV’nin hidrojen standartları ve yönetmelikleri konusundaki bilgisi de projeye katkıda bulunacak.

DNV, NGT’yi sahada bir hidrojen harmanlama, saflaştırma ve yeniden yakıt doldurma tesisi geliştirmesi konusunda destekleyecrek altyapının tasarlanması, kurulması ve işletilmesinden sorumlu olacak. Tesis, Spadeadam’da halihazırda kurulu olan mevcut FutureGrid altyapısını kullanacaktır.

DNV’nin Enerji Sistemleri Başkan Yardımcısı Hanne Liv Refseth, “Hidrojen, düşük karbonlu bir geleceğe geçişte önemli bir rol oynayabilir. Ancak, bunun için mevcut gaz altyapısının hidrojene uyumlu olması gerekiyor. Bu proje, hidrojenin gaz şebekesindeki güvenliğini ve performansını test etmek için eşsiz bir fırsat sunuyor. DNV olarak, NGT’ye bu alanda öncü bir rol üstlenmesinde destek olmaktan gurur duyuyoruz” dedi.

Bu proje, DNV’nin “2022’den 2050’ye Hidrojen Tahmini “ raporunda yer alan ve maliyet hususlarının küresel olarak hidrojen boru hatlarının yüzde 50’sinden fazlasının doğalgaz boru hatlarından yeniden kullanılmasına yol açacağını vurgulayan son araştırmasıyla uyumlu. Boru hatlarının yeniden kullanılması, yeni boru hatlarında yüzde 10-35’maliyet tasarruffu sağlayabilir.