Norveç, Avusturya ve Oslo üniversitelerinden araştırmacılar tarafından yapılan analizde, bu hedefin tüm senaryolarda “neredeyse optimal” olduğu ve maliyetlerin optimal sisteme göre yüzde 10’dan fazla artmayacağı belirtiliyor. Bu durum, söz konusu hedefin, teknolojik belirsizliklere ve dış şoklara karşı Avrupa’nın iklim stratejisini daha sağlam hale getirebileceğini gösteriyor. Rapora göre, bu hedefe ulaşmak için yıllık ortalama 13,7 milyar Avro sübvansiyon gerekebilir.

YEŞİL HİDROJENİ RİSKSİZ KILAN FAKTÖRLER

Araştırmaya göre, yeşil hidrojenin geliştirilmesi doğrudan fosil yakıtların ve yenilenebilir elektriğin geleceğiyle bağlantılı. Yeşil hidrojen, doğrudan elektrifikasyonun mümkün olmadığı sektörlerde sentetik yakıt üretimi, ulaşım ve sanayi için bir enerji kaynağı olarak öne çıkıyor. Ancak bu rollerde, karbon yakalama ve depolama (CCS) teknolojisi, biyokütle ve yeşil yakıt ithalatı gibi alternatiflerle rekabet ediyor. Çalışma, AB’nin 2040 için hedef koymasının, yatırım belirsizliğini önemli ölçüde azaltacağını ve bu alandaki gelişmeleri hızlandıracağını savunuyor.

2040’A DİKKAT: ÜRETİM TEPESİ NOKTASI

AB’nin 2040 için yüzde 90 emisyon azaltımı hedefi, sentetik yakıtlara olan talebi artırıyor ve bu da yeşil hidrojen üretimini zirveye taşıyor. Raporda, 2040’ta hala önemli sayıda içten yanmalı motorlu aracın yollarda olmasının, karayolu taşımacılığı sektöründe sentetik yakıt talebini artırdığı belirtiliyor. Bu dönemde, güneş enerjisi kurulu kapasitesinin bin 430 GW, rüzgar enerjisi kapasitesinin ise bin 110 GW’a ulaşması bekleniyor. Ancak 2040 sonrasında, karayolu taşımacılığında elektrifikasyonun hızlanmasıyla yeşil hidrojen üretiminin azalacağı ve bu durumun, elektrolizör gibi varlıkların atıl kalması riskini doğurabileceği vurgulanıyor.

GELECEK SEYRİNE DAİR BELİRSİZLİKLER

Analiz, yeşil hidrojen üretim seviyelerinin en çok elektrolizör maliyetleri, CCS potansiyeli ve ulaşım elektrifikasyonuna ilişkin varsayımlara duyarlı olduğunu gösteriyor. Bununla birlikte, çalışma, orta düzeyde bir hedefin, farklı senaryolara karşı dayanıklı bir enerji geçişi sağlayacağını ve Avrupa’nın “kaybedecek çok az şeyi olduğunu” belirtiyor.

ENNOH NEDİR?

ENNOH, Avrupa genelinde hidrojen iletim şebekesi işletmecilerini bir araya getirecek bağımsız bir kuruluş olacak. Bu yapı, AB’nin 2024 yılında yürürlüğe giren Hidrojen ve Gaz Piyasalarının Karbonsuzlaştırılması Paketi kapsamında öngörülüyor. ENNOH’un temel görevleri arasında, Avrupa hidrojen iletim altyapısının planlanması, yönetilmesi ve teknik standartların geliştirilmesi yer alıyor. Ayrıca, sınır ötesi hidrojen ticaretini kolaylaştırmak ve piyasa kurallarını belirlemek de ENNOH’un sorumlulukları arasında olacak.

2024 yılı Ağustos ayında, gelecekteki hidrojen iletim şebekesi işletmecileri, ENNOH’un kuruluş belgelerini Avrupa Komisyonu ve Enerji Düzenleyicileri İşbirliği Ajansı’na (ACER) sundular. ACER, 2024 yılı Aralık ayında bu belgeler üzerine görüşlerini bildirdi. Komisyon’un 16 Mayıs 2025 tarihinde yayımladığı rapor, ENNOH’un bir an önce faaliyete geçmesi gerektiğini vurguluyor. Buna göre, işletmecilerin Temmuz 2025’e kadar nihai belgeleri kabul etmeleri ve yayınlamaları bekleniyor.

ENNOH, Avrupa’nın hidrojen altyapısının geliştirilmesinde merkezi bir rol oynayacak. Özellikle, 2027 yılı itibarıyla Avrupa Gaz İletim Sistem Operatörleri Ağı’ndan (ENTSOG) devralacağı On Yıllık Ağ Gelişim Planı’nın hazırlanması gibi stratejik görevleri üstlenecek. Ayrıca, hidrojen sistemlerinin güvenli ve verimli çalışmasını sağlamak amacıyla teknik ve operasyonel kuralların harmonizasyonuna katkıda bulunacak.

AB’nin 2050 yılına kadar iklim nötrlüğü hedefi doğrultusunda, hidrojenin enerji sistemine entegrasyonu büyük önem taşıyor. ENNOH’un kurulması, bu hedefe ulaşmada kritik bir adım olarak görülüyor. Komisyon’un ve ACER’in olumlu görüşleri, ENNOH’un etkin ve uyumlu bir şekilde faaliyete geçmesi için gerekli zemini hazırlıyor.

Plan, biyolojik olmayan yenilenebilir yakıtların (RFNBO) kullanımını teşvik ediyor ve bu hedeflere ulaşamayan yakıt tedarikçilerine cezai yaptırımlar uygulanmasını öngörüyor. Bu adım, Fransa’nın ulaşım sektöründeki karbon emisyonlarını azaltma ve yeşil hidrojen ekonomisini güçlendirme çabalarının bir parçası olarak görülüyor.

Fransa’nın bu stratejisi, yeşil hidrojen üretimi ve kullanımını artırarak, ülkenin enerji bağımsızlığını sağlamayı ve çevresel sürdürülebilirliği desteklemeyi amaçlıyor. Ayrıca, bu adımın, Avrupa genelinde yeşil hidrojen altyapısının gelişimine katkı sağlaması bekleniyor.

Bu açıklama, Almanya’nın enerji politikalarında önemli bir değişime işaret ediyor. Önceki hükümetler, fosil yakıtlardan tamamen uzaklaşarak yenilenebilir enerjiye tam geçişi hedeflemişti. Ancak Reiche, enerji güvenliği ve rekabet açısından daha dengeli bir yaklaşım benimsenmesi gerektiğini savunuyor. 

Özellikle yeşil olmayan hidrojenin enerji dönüşümünde kritik bir rol oynayabileceğini belirten Reiche, hidrojenin yalnızca yenilenebilir kaynaklardan değil, diğer üretim yöntemlerinden de elde edilmesini desteklediğini ifade etti.

Bu yaklaşım, Almanya’nın enerji geçişi sürecinde daha esnek ve kapsayıcı bir politika benimseme çabası olarak değerlendiriliyor. Ancak bu politikanın çevresel etkileri ve uzun vadeli sürdürülebilirliği konusunda çeşitli tartışmalar da gündeme getireceği de bir gerçek…

Sertifikasyon, yalnızca ihracat amacıyla hidrojen üretenler hariç, tüm üreticiler için zorunlu olacak. Program, yalnızca yenilenebilir enerji kaynakları kullanılarak elektroliz veya biyokütle dönüşümü yoluyla üretilen hidrojeni kapsıyor.Üreticilerin, girdiler, enerji kullanımı, emisyonlar ve süreçler hakkında denetlenebilir veriler sunmaları gerekecek.Sertifikalar, Hindistan Yeni ve Yenilenebilir Enerji Bakanlığı (MNRE) tarafından belirlenen yetkili ajanslar tarafından verilecek.

HEDEF PAZAR PAYINI ARTIRMAK

GHCI, Hindistan’ın 2023 yılında başlattığı Ulusal Yeşil Hidrojen Misyonu’nun bir parçası olarak, yeşil hidrojenin tanımını netleştirmeyi ve üretim süreçlerini standartlaştırmayı hedefliyor. Bu girişim, hem yerel hem de uluslararası yatırımcılar için güvenilir bir çerçeve sunarak, Hindistan’ı yeşil hidrojen üretiminde cazip bir pazar haline getirmeyi amaçlıyor.

ULUSLARARASI STANDARTLARA UYUM

GHCI’nin belirlediği emisyon sınırı, Avrupa Birliği’nin 45V Direktifi ve Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı (IRENA) gibi kuruluşların önerileriyle uyumlu. Bu uyum, Hindistan’ın yeşil hidrojen ihracatında uluslararası pazarlara entegrasyonunu kolaylaştıracak.

GELECEĞE ADIM

GHCI’nin uygulanmasıyla birlikte, Hindistan’da yeşil hidrojen üretimi ve kullanımı artacak, bu da ülkenin enerji güvenliğini güçlendirecek ve karbon emisyonlarını azaltacak. Ayrıca, bu girişim, Hindistan’ın 2030 yılına kadar yıllık beş milyon ton yeşil hidrojen üretme hedefini içeren Ulusal Yeşil Hidrojen Misyonu’nun bir parçası olarak gerçekleştirildi.

Flow projesi, kuzeydeki Mecklenburg-Vorpommern bölgesinde üretilen enerjiyi Güney Almanya’ya taşıyarak enerji bağlantısını sağlayacak. 20 GW kapasitesiyle dikkat çeken bu proje, Almanya’nın hidrojen stratejisine katkı sunarken, gelecekteki yeşil enerji kullanımını destekleyecek.

Gascade’in Genel Müdürü Christoph von dem Bussche, projeyi şu sözlerle özetledi: “Bu dönüşümle yalnızca teknolojik uzmanlığımızı göstermiyor, aynı zamanda hidrojen ekonomisi için güçlü bir sinyal gönderiyoruz. Almanya’da büyük ölçekli ilk hidrojen boru hatlarının devreye alınmasından gurur duyuyoruz.”

Bu proje, Almanya’nın 9.040 kilometrelik hidrojen çekirdek ağı “Wasserstoff-Kernnetz” planlarının bir parçası olarak, Avrupa Birliği’nin karbon azaltma hedeflerine de katkı sağlayacak. Boru hattı, enerji santrallerini, depolama tesislerini ve sanayi merkezlerini birbirine bağlayarak gelecekteki enerji altyapısında kilit rol oynayacak.

Bu proje, 2045 yılına kadar net sıfır hedeflerine ulaşmayı amaçlayan Almanya için büyük bir adım. CIBC ve BNP‘nin yatırımı, hükümetin finansal taahhütleriyle , proje uygulanabilir hale geldi. Bu proje Almanya ve Avrupa’nın en büyükleri arasında yer alacak. 

ÇELİK SEKTÖRÜ EMİSYONLARININ YÜZDE 30’UNDAN SORUMLU

Endüstrideki değişim, özellikle yeşil hidrojen kullanımına geçişle mümkün olacak. Almanya, Avrupa’nın en büyük çelik üreticilerinden biri olarak, endüstriyel karbon emisyonlarının yaklaşık yüzde 30’unu oluşturuyor. 

Geleneksel çelik üretimi, demir cevherinden oksijeni çıkarmak için kok gibi karbon indirgeyiciler kullanan yüksek fırın/temel oksijen fırını (BF/BOF) ve doğal gaz veya hidrojenle demir cevherini indirgeyen doğrudan indirgeme demir/elektrik ark fırını (DRI/EAF) yöntemlerini içerir. Yenilenebilir hidrojen kullanıldığında sıfır emisyon potansiyeline sahip olan DRI/EAF yöntemi, çelik üretiminde yeni bir dönemi müjdeliyor.

Alman çelik üreticileri, hidrojen bazlı DRI’ya geçiş yapmayı planlıyor. Bu, Almanya’nın sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşmasını hızlandıracak ve endüstrinin iklim nötrlüğüne geçişini kolaylaştıracak. Özellikle Salzgitter, Stahl-Holding-Saar ve Thyssenkrupp gibi önde gelen şirketler, düşük karbonlu hidrojen tedariği için büyük ihale süreçlerini başlattı. Bu şirketler, Avrupa Birliği’nin “Ortak Avrupa Çıkarları için Büyük Projeler” programı kapsamında devlet fon desteği aldı. Alman hükümeti, 2030 yılına kadar ülkenin hidrojen talebinin 95-130 TWh arasında olacağını ve çelik sektörünün bu talebin önemli bir kısmını oluşturacağını öngörüyor. 

FİYATLARIN DÜŞMESİ LAZIM

Ancak, bu dönüşümün maliyeti ve düşük karbonlu çelik üretiminin ekonomik olarak cazip hale gelmesi için Avrupa Emisyon Ticaret Sistemi’nde hidrojenin en az 150-200 euro/ton fiyat seviyelerine düşmesine ihtiyaç duyuluyor. Alman çelik endüstrisi, 2045 yılına kadar iklim nötrlüğüne ulaşmayı ve 2030 yılına kadar sera gazı emisyonlarını yüzde 30-50 oranında azaltmayı hedefliyor. Bu hedeflere ulaşmak için, yeşil hidrojenin benimsenmesi ve üretim süreçlerinin karbonsuzlaştırılması, Almanya’nın endüstriyel geleceğinde kritik bir rol oynayacak.

Kaynak : eurometal.net

FAZLA ELEKTRİK İÇİN EN İYİ ÇÖZÜM

Yeşil hidrojen, fazla yenilenebilir elektriği kullanmak için en iyi çözümlerden biri. Örneğin, talebin düşük olduğu hafta sonları ve tatil günlerinde, güneşli ve rüzgarlı bir gün, fotovoltaik ve rüzgar enerjisinden kaynaklanan şebekenin aşırı yüklenmesine neden olabilir. Suyu elektrolize ederek, fazlalık yeşil hidrojene dönüştürülebilir. Ondan tekrar elektrik üretmek uygun maliyetli değil. Bu nedenle başka bir alternatif hidrojeni gaz şebekesine nispeten küçük bir oranda karıştırmak..

Dağıtım şebekesinde hidrojeni fosil gazla karıştırmak için polietilen borular gerekli.Bulgaristan’daki dağıtım ağındaki boruların neredeyse tamamının yüksek yoğunluklu polietilenden yapılmış. Bu malzemenin hidrojen için mükemmel.Tek sorun bazı yerlerde yeraltında bulunan metal parçalar.

Geçen yıl 22 ülkeden 97 gaz dağıtım şirketi ve kuruluşu Ready4H2 adlı Avrupa projesine katıldı. Şebekeleri, mevzuatları, projeleri ve teknoloji geliştirmeleri hakkında bilgi alışverişinde bulunuyorlar.

YÜZDE 35 HİDROJEN KARIŞIMI ?

Devlete ait gaz iletim ve depolama sistemi operatörü Bulgartransgaz da benzer projeler üzerinde çalışıyor. Şirket, on yıllık kalkınma planına yüzde 10’a kadar hidrojen payına sahip bir karışım sunma olasılığını dahil etti. Bulgartransgaz’ın şebekeyi iyileştirmesi ve ulusal iletim sistemini Yunanistan’a ve ardından Romanya’ya bağlaması için hükümetin sadece birkaç yıl içinde 2,3 milyar Euro sübvansiyon ve teşvik sağlaması gerekeceği belirtiliyor.E.ON Romanya ve gaz dağıtım iştiraki Delgaz Grid Mart ayında yaptıkları açıklamada, mevcut altyapıyı kullanarak evlere yüzde 20’lik bir karışım sağlamayı başarıyla test ettiklerini açıkladı. Ayrıca, sobalar, kazanlar ve diğer çeşitli cihazlar yüzde 30-35 hidrojen payıyla bile düzgün bir şekilde çalıştı.

ÇİN HİDROJENDE DE HAKİMİYET KURABİLİR

Avrupalı aktörler, Çin’in aynı yöntemi uygulayarak, yeşil hidrojen pazarında da hakimiyet kurmasından korkuyor. Ancak solar ekipmanları alanında yedikleri tekmeden akıllanmış olacaklar ki, Avrupalı üreticiler hidrojen konusunda temkinli. Avrupa hidrojen lobisi, hidrojen ekipmanlarının Birlik üyesi ülkelerde üretilmesi zorunluluğu getirip Pekin’i engellemesi için Brüksel’in ensesinde boza pişiriyor. 

Haksız sayılmazlar, çünkü Çin çıkışlı elektrolizörler Avrupa’dakilerden daha ucuz. Buna karşın Avrupalı üreticiler ise burada üretilen elektrolizörlerin daha verimli ve güvenli olduğu tezini işliyor. 

Avrupa’nın 2050 yılına kadar net sıfır emisyon hedefi var. Beklenti öyle ki, o tarihlere kadar hem AB hem de Japonya, büyük hidrojen ithalatçıları haline gelecek. Öte yandan, Çin ve ABD’nin de büyük ihracatçılar olması bekleniyor. Bir kez güneşte bedel ödeyen Avrupa, hidrojende Çin’in enerji tedariğine güvenmek konusunda tereddütlü… 

AVRUPA ALTERNATİF TEDARİK İÇİN UĞRAŞIYOR

Avrupa ülkeleri, Rusya’nın Ukrayna’yı işgal etmesinden sonra Rus gazını kesmek zorunda kaldıklarında, enerji ihtiyaçlarını güvence altına almak için yeni politikalara yöneldi. Bunlardan bir de hidrojen gazının üretimini teşvik etmeyi içeriyordu. Ancak şimdi, AB, Çin’in Tayvan’ı işgal etmesi ve Avrupa başkentleri ile Pekin arasındaki bağların daha da kötüleşmesi durumunda, Çin’in ihracatı engelleyebileceğinden endişeli. 

Brüksel bu nedenle, alternatif tedarik zincirleri oluşturmak ve Afrika, Orta Doğu ve Hint-Pasifik ülkeleriyle anlaşmalar imzalamak için çalışıyor. Birçok ülke ise AB ve Japonya’yı, hem teknolojilerini geliştirmek için fırsat hem de talep yaratmak ve Pekin’in politik ve ekonomik baskısından korunan dayanıklı bir tedarik zinciri oluşturmak için doğal ortaklar olarak görüyor. Gelişmekte olan birçok ülke için bu anlaşılabilir bir durum, hatta önemli çıkış yolu…

TÜRKİYE GEMİYİ KAÇIRIYOR MU?

Avrupa’nın Çin’in yenilenebilir enerji sektöründe ve en son olarak yeşil hidrojen üretimi ve teknolojilerindeki tehdit edici büyümesi Türkiye için de yeni fırsatlar barındırıyor. AB’nin Afrika, Orta Doğu ve Hint-Pasifik ülkeleriyle yaptığı çalışmalar yanında, burnunun dibindeki Türkiye ile neden daha ciddi ve uzun vadeli tedarik anlaşmaları ve teknolojik iş birliklerine girmediği, bunun için iki tarafında neden yeterince çaba göstermediği ayrı bir soru işareti…  

Avrupa Birliği (AB) etrafımızdaki birçok ülkeyle anlaşmalar yaparken, vakit kaybetmeden bu gemiye atlayanlardan biri de biz olmalıyız. Yoksa içinde bulunduğumuz tekne bizi daha ne kadar götürür, Allah bilir…