Hydro’dan yapılan açıklamada karara ilişkin herhangi bir sebep gösterilmezken, “Pil malzemeleri ve yeşil hidrojen artık Hydro için stratejik büyüme alanları olmayacak. Bu alanlara daha fazla sermaye tahsis edilmeyecek” denildi.

CEO Eivind Kallevik yaptığı bir başka sunumda Çin’den ithal edilen elektrikli otomobillerin pazar payının her geçen gün arttığını, muhtemelen artmaya devam edeceğini söyledi. Avrupa Birliği içinde otomotiv üretimindeki düşüş, Hydro‘nun satışlarına olumsuz olarak doğrudan yansıyor.

Geri dönüşüm ve ekstrüzyon operasyonlarını güçlendirmeyi amaçlayan Hydro, 2030 yılına kadar 6,5 milyar Norveç kronu (582 milyon $) tasarruf hedefleyen bir maliyet azaltma programı başlattığını duyurdu. Hydro’nun büyüme stratejisinin merkezinde, geri dönüştürülmüş ‘yeşil alüminyum’ üretimini artırmak yer alıyor.

Şirket diğer yandan batarya geri dönüşüm faaliyetlerinde bulunan Hydrovolt’u desteklemeye devam edeceğini duyurdu.

Avrupa Birliği’nin daha temiz enerjiye geçişinde önemli bir yapı taşı olan hidrojen sektörü; sınırlı sübvansiyonlar, aşırı arz korkusu ve özellikle Çin’den gelen daha ucuz ürünlerle rekabet etmekte zorlanıyor.

Geçtiğimiz günlerde Hydro gibi Kuzey Avrupa’dan ve İspanya’dan aralarında Shell ve Equinor‘un da bulunduğu çeşitli şirketler, zorlu ekonomik ortamda bazı yeşil hidrojen projelerini rafa kaldırdıklarını duyurmuşlardı.

Anlaşmaya göre Norveç’te hidroelektrik enerjisinden üretilen hidrojen, soğutulup sıvılaştırıldıktan sonra ECOLOG’a ait özel gemilere yüklenecek. Sıvı hidrojen Amsterdam Limanı’nda tekrar gaz haline dönüştürülüp boru hattıyla Tata Steel ve diğer şirketlere teslim edilecek. Tata Steel, çelik üretiminden kaynaklanan az miktarda CO2’yi yakalayıp depolayarak iklim açısından nötr çelik üretmeyi amaçlıyor.

Tata Steel ve ECOLOG, Horisont Energi, Amsterdam Limanı, OCAP, Norveç bankası DNB ve ABN AMRO ile birlikte bir CO2 koridoru oluşturmak için ikinci bir anlaşma daha imzaladı. Buna göre Tata Steel ve bölgedeki diğer şirketlerin üretiminden kaynaklanan karbondioksit yakalanarak bu defa Norveç’e ihraç edilecek. ECOLOG’un terminalinde sıvı hidrojenin gaza dönüştürülmesi sırasında açığa çıkan soğuk enerji, aynı yerde CO2’yi sıvılaştırmak için kullanılacak. Bu formda CO2, gemiyle Norveç’teki Horisont Energi’nin ithalat terminaline taşınıp burada kalıcı olarak depolanacak.

Enerjinin verimli bir şekilde yönetilmesiyle birlikte bir sıvı hidrojen/CO2 koridoru yaratılmış olacak. İki anlaşma, Norveç ve Hollanda enerji sektörleri arasındaki işbirliğini güçlendirecek. Anlaşma, resmi bir ziyaret için Norveç’te bulunan Hollanda Kralı Willem Alexander ile İklim ve Yeşil Dönüşüm Bakanı Sophie Hermans tarafından da onaylandı.

Norveç Bilim ve Teknoloji Üniversitesi’nde (NTNU) yapılan araştırmada, yeşil hidrojenin Avrupa güç sistemine dahil etmenin etkileri araştırıldı. Araştırma sonunda bilim insanları, 2050 yılına kadar yaklaşık 140 GW yeşil hidrojen üretim kapasitesinin devreye alınmasının hidrojen teknolojilerinin teknik ve ekonomik olarak uygulanabilir hale gelmesine yardımcı olabileceğini buldular.

“2050’ye kadar Avrupa güç sistemi için bir esneklik kaynağı olarak yeşil hidrojene yapılan yatırımlar: Karşılığını veriyor mu?” başlıklı araştırmada görev alan Mohammadreza Ahang, PV dergisine yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

“Çalışmamız, 2050 yılına kadar yaklaşık 140 GW yeşil hidrojen kapasitesine ulaşmanın yeşil hidrojeni Avrupa’da ekonomik olarak uygulanabilir hale getireceğini gösteriyor, ancak daha düşük kapasitelerin onu tamamen uygulanamaz hale getireceğini kesin olarak belirtmiyor. Bunun yerine, bu ölçeğe ulaşmanın sistem maliyetlerini etkili bir şekilde dengelemeye yardımcı olduğunu ve yenilenebilir entegrasyonu artırdığını, yeşil hidrojeni sübvansiyonsuz kendi kendini idame ettiren bir teknoloji haline getirdiğini vurguluyor.”

POTANSİYELİ YÜKSEK ÜLKELER

Applied Energy’de yayınlanan araştırma, yeşil hidrojenin Avrupa güç sisteminin esnekliğini artırmadaki rolünü inceliyor. Çalışmada ayrıca yeşil hidrojenin özellikle rüzgar ve güneş enerjisi gibi yüksek değişkenli yenilenebilir enerji kaynakları bağlamında güç sektörünün zamansal esnekliğini nasıl artırabileceği araştırıldı.

Çalışmaya göre yeşil hidrojen geliştirme için güçlü potansiyele sahip ülkeler Almanya, Fransa, İngiltere, İtalya, İspanya ve Norveç olarak sıralanıyor. Ulaşım, endüstri, konut ve enerji dahil olmak üzere birkaç önemli sektörün 2050 yılına kadar hidrojen talebini artıracağı öngörülüyor. Elektrik sektöründeki hidrojen talebinin ise 2050 yılına kadar 43 TWh’ye ulaşabileceği belirtiliyor.

FİYAT TAHMİNİ

Uzun vadeli yeşil hidrojen fiyat analizi de gerçekleştirilen araştırmada ortalama fiyatın megavatsaat başına 30 € (32 $) olduğu tahmin edildi. Çalışmaya göre 2025-2030 arasında 30 €/MWh’den başlayan fiyatın 2050-2055’e kadar kademeli olarak 70 €/MWh’e çıkması bekleniyor.

Makalede, “Bu fiyat noktası kritik öneme sahip çünkü yeşil hidrojen üretiminde önemli bir bileşen olan elektrolizör teknolojisine yatırım başlatmak için denge noktasını temsil ediyor. Hidrojen pazarlarından gelen talep, 2040’tan sonra yeşil hidrojen üretimine yatırım yapmayı haklı çıkarıyor” denildi.

Geçtiğimiz hafta Norveç’in en büyük petrol ve doğalgaz şirketi Equinor da arz – talep ve mevzuat eksikliği nedeniyle Almanya’ya hidrojen taşımak için geliştirilen boru hattı projesini iptal ettiğini duyurmuştu. Danışmanlık ve pazar araştırmaları şirketi McKinsey de yakın zamanda yayımlanan raporunda, düzenleyici otorite eksikliği ve maliyet belirsizlikleri nedeniyle 2050 küresel hidrojen talebine ilişkin tahminini %25 oranında düşürmüştü.

Norveç hükümeti, ülkenin petrol ve doğalgaz sektörünü desteklemek için fosil yakıtlardan üretilen enerji kullanılarak mavi hidrojen imal etme projelerini destekliyor.

Equinor‘dan 20 Eylül’de yapılan açıklamada, dünyanın ilk açık deniz hidrojen boru hattı aracılığıyla Alman gaz yakıtlı enerji santrallerine mavi hidrojen tedarik edecek projenin sonlandırılacağı bildirildi. Equinor sözcüsü Magnus Frantzen Eidsvold, Reuters’a yaptığı açıklamada, “Hidrojen boru hattının uygulanabilir olmadığı ortaya çıktı. Bu aynı zamanda hidrojen üretim planlarının da bir kenara bırakıldığı anlamına geliyor. Projeyi ileri aşamalara gelmeden sonlandırmaya karar verdik” diye konuştu.

DİĞER PROJELER DEVAM EDECEK

Eidsvold, Equinor‘un Hollanda ve İngiltere’deki stratejiler de dahil olmak üzere erken aşamalarında olan diğer hidrojen projelerine ise devam edeceğini söyledi. Buna göre Equinor ve RWE Almanya’da hidrojene hazır gaz yakıtlı enerji santralleri inşa etmeye devam edecekler ancak Norveç’ten hidrojen gelmeyecek.

UZUN VADELİ TAAHHÜTLER GEREKİYOR

2023 yılının ocak ayında Alman enerji şirketi RWE, Norveçli Equinor ile Almanya’daki hidrojene hazır gaz yakıtlı tesislere hidrojen tedariki için bir mutabakat zaptı imzalamıştı. Santrallerin, Almanya’nın kömür yakıtlı enerjiyi aşamalı olarak kaldırmasıyla birlikte enerji üretiminde boşluğu doldurmaları planlanıyor.

Geçmişte yapılan açıklamalarda, Norveç – Almanya arasında inşa edilecek bir hidrojen boru hattının maliyetinin yaklaşık 3 milyar avro olacağı ifade edilmişti. Boru hattının finansmanı için hidrojen alıcılarından uzun vadeli taahhütlere ihtiyaç duyulduğu belirtiliyor.

Norveç’in Başkenti Oslo’da bir hidrojen otobüsü filosunun işletilmesi için hidrojen yakıt ikmal istasyonları şeklinde bir altyapı gerekiyor.Otobüsler hidrojen kamyonları ile aynı dolum istasyonunu kullanabilir, bu nedenle otobüsler için ayrı bir altyapıya gerek yok.

Norveç hidrojen üretiyor, Vireon İskandinav bölgesinde ağır vasıtalar için hidrojen dolum istasyonları ağı kuruyor ve Hexagon Purus araçlarda hidrojen depolamak için yüksek basınçlı tanklar tedarik ediyor. Ne bataryalı-elektrikli ne de hidrojenli-elektrikli otobüsler mükemmel teknolojiler değildir ve dizelden sıfır emisyonlu çözümlere geçişte elbette bazı zorluklar yaşanacak. Ancak gelişim hızlı ilerliyor ve hidrojen otobüsleri Avrupa, Kuzey Amerika ve Asya’da halihazırda mevcut ve kullanılıyor.

Norveç’teki ulaştırma sektörü, Norveç’in toplam karbon emisyonlarının yaklaşık yüzde 33’ünü oluşturuyor.2030 yılına kadar sera gazı emisyonlarını 1990 seviyelerine kıyasla yüzde 40 oranında azaltmayı taahhüt eden Hükümet, 2024 yılından itibaren tüm kamu alımlarında şehir içi otobüslerin emisyonsuz olmasını şart koşuyor.

Birleşik bir hidrojen endüstrisi, Ruter, Unibuss ve diğer otobüs şirketlerinin hidrojen otobüslerini akülü elektrikli otobüslere tamamlayıcı sıfır emisyonlu bir alternatif olarak benimsemelerine çalışıyor. Bu sayede Oslo halkı, hava sıcaklığı ne olursa olsun gitmek istedikleri yere ulaşabilecek.

Avustralyalı Fortescue, küresel bir yeşil hidrojen ve yeşil amonyak portföyü geliştirmeyi hedefliyor. Norveç’te yapımı devam eden Bremanger’deki 300 megavatlık yeşil hidrojen ve yeşil amonyak tesisi projesi ve Hemnes belediyesinin 300 megavatlık tesis projesi, Fortescue’nin planlarıyla örtüşüyor.

ELEKTRİFİKASYONU ZOR SEKTÖRLER

Satın alma işlemiyle ilgili açıklama yapan Fortescue Energy CEO’su Mark Hutchinson, “İklim değişikliği artık kapıda ve işletmelerin bununla mücadele etmek için birlikte çalışması gerekiyor. Azaltılması zor sektörleri karbondan arındırmak ve dünyayı fosil yakıtların ötesine taşımak için bu bir zorunluluk. Bunu başarabilmek için büyük ölçekte yeşil hidrojen ve yeşil amonyak üretmeye başlamalıyız” diye konuştu.

Norveç Hükümeti’nin 2026’dan itibaren Norveç’in UNESCO dünya mirası fiyortlarına emisyonsuz giriş için yeni gereklilikler getirmesi, 2018 yılında Norwegian Hydrogen‘in kurulması fikrini ortaya çıkardı. Plana göre Norwegian Hydrogen, Hellesylt’te fiyortlara giden gemilere yerel, yeşil hidrojen sağlayacak bir hidrojen fabrika kuracak. Şirket; iş insanı Knut Flakk, Flakk Gruppen, Hexagon Purus, Hofseth International ve Tafjord Kraftproduksjon’un da aralarında bulunduğu bir grup endüstriyel yatırımcı tarafından 2020’nin başlarında kuruldu. Şirketin ikinci büyük ortağı ise Mitsui & Co., Ltd.

Samskip Holding BV CEO’su Kari-Pekka Laaksonen, “Biz Samskip olarak bu tür girişimleri tüm kalbimizle desteklemeye devam ediyoruz. Bu imza bizi, bu projede kullanılacak sıfır emisyonlu hidrojen gemilerinin lansmanına bir adım daha yaklaştırıyor. Rotterdam ile Oslo arasında kurduğumuz ilişkiyi geliştirmeye devam etmeyi sabırsızlıkla bekliyoruz” diye konuştu.

Yeni yeşil koridora hizmet vermek için iki adet Samskip sıfır emisyonlu SeaShuttle kullanılacak. Cochin Tersanesi tarafından inşa edilen 135 metrelik gemilerin 2025 yılının üçüncü ve dördüncü çeyreğinde teslim edilmesi planlanıyor.

Ekonomi gazetesi Financial Times’ta yer alan habere göre Norveçli şirket ayrıca, ‘Enflasyon Azaltma Yasası’nda hidrojen gelişimine sunulan desteğin teşvikiyle ABD’de yeni ve büyük bir fabrika kurma konusunda da görüşmelerde bulunuyor.

Hükümetlerin belirlediği hedefler ile mevcut üretim kapasitesi arasında “çok büyük bir fark” olduğuna dikkat çeken Hystar’ın CEO’su Fredrik Mowill, “Kapasite artışı ölçeğimizi yükseltmemizi sağlayacak” dedi.

Otomatik üretim hattına sahip olacak yeni fabrikanın 2026 yılında tam kapasiteyle faaliyete geçmesi bekleniyor.

Şirket, Ocak ayında Mitsubishi ve Nippon Steel Trading gibi uluslararası destekçilerden projeleri için 26 milyon dolar kaynak sözü aldı. Mowill, “Hem ABD hem de Kanada, sektörümüze çok ihtiyaç duyulan kesinlik ve mali desteği sağlama konusundaki kararlılığını gösteren cazip teşviklere sahip” dedi.

Hystar, elektrik kaynağındaki değişikliklere daha kolay yanıt verebildikleri için rüzgar ve güneş enerjisi gibi aralıklı elektrik kaynaklarıyla kullanıma çok uygun olduğu düşünülen proton değişim membranlı elektrolizörler üretiyor.

HEDEFLER İLE ÜRETİM ARASINDAKİ BÜYÜK FARK

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), 2022 yılında belirtilen tahmini 14 GW kapasiteden 2030 yılına kadar yılda yaklaşık 170 GW küresel elektrolizör üretim kapasitesine ihtiyaç duyulacağını tahmin ediyor. Bu ay yayınlanan bir raporda IEA, 2022’de üretilen hidrojenin yalnızca yüzde 0,7’sinin düşük karbonlu bir şekilde üretildiğine işaret ediyor. Günümüzde kullanılan hidrojenin çoğu, doğal gazdan ayrıştırılarak üretiliyor. ‘Mavi hidrojen’ olarak tanımlanan bu hidrojenin üretimi sırasında karbondioksit açığa çıkıyor.

Elektrolizör üreticileri yıllık toplam 14 GW kapasiteye sahip olduklarını açıklamış olsalar da, 2022’deki üretimlerinin yalnızca 1 GW civarında olacağı tahmin ediliyor.

Hidrojen, esas olarak rafinaj ve diğer bazı endüstriyel uygulamalarda kullanılan niş bir ürün. Ancak yakıldığında karbondioksit emisyonu üretmediği için diğer alanlarda fosil yakıtların yerini alabileceği düşünülüyor.

Hidrojenin araçlara dağıtılabilmesi için bir veya daha fazla hidrojen yakıt istasyonunun gazlaştırma tesisiyle entegre edilmesi gerekiyor. Boson Energy’nin gazlaştırma tesisleriyle entegre edilecek hidrojen yakıt istasyonları, Västerås ve Jönköping’de inşa edilecek büyük istasyonlarla aynı nesil ve tasarımda olacaktır. Boson Energy’nin İsveç’te ve diğer ülkelerde birkaç istasyon görüşmeleri bulunuyor ve ilk tesisler için yatırım kararları birkaç ay içinde bekleniyor. 

Hynion AS’in geçici CEO’su Slavica Djuric konuyla ilgili yaptığı açıklamada; “Bizim için, karbonsuzlaştırmayı ve sıfır emisyonlu araçlara geçişi hızlandırmak için üreteceğimiz hidrojeni otomotiv sektörüne verimli bir şekilde dağıtabilmemiz gerektiğini söylemeye gerek yok. Hem doğrudan hidrojen hem de hidrojen destekli hızlı şarj tedarik edeceğiz. Teknolojimiz ve süreçlerimiz, diğer üretim teknolojilerine kıyasla uygun maliyetli ve verimli olduğunu kanıtlayacak ve fosil yakıtlara karşı bulunabilirlik, ticari hacmi ve pompa maliyetiyle ciddi şekilde rekabet edebilecektir.. Hynion hidrojen konusunda kapsamlı bir deneyime sahiptir ve tesislerimize hidrojen yakıt ikmal istasyonları kurmak ve teslim etmek için ihtiyaç duyduğumuz ortaktır.” ifadesini kullandı.