2024 yılı Nobel Ekonomi Ödülü, Daron Acemoğlu, Simon Johnson ve James A. Robinson’a verildi. Toplamda 11 milyon İsveç kronu (yaklaşık 1 milyon dolar) olarak belirlenen Nobel ödülü, kazananlar arasında eşit olarak paylaştırılacak.

Acemoğlu ve Robinson’un 2012 yılında yayımlanan Why Nations Fail: Origins of Power, Poverty and Prosperity (Ulusların Düşüşü: Güç, Refah ve Yoksulluğun Kökenleri) adlı kitabında, uluslararasındaki refah farklarının ana nedeninin coğrafi, tarihi ya da kültürel faktörler olmadığını; farklılığın temel nedeninin ulusların sahip olduğu ekonomik ve siyasi kurumların niteliğinde yattığını öne sürülüyor. 

DARON ACEMOĞLU KİMDİR?

1967 yılında İstanbul’da doğan Kamer Daron Acemoğlu, ilköğrenimini İstanbul Kadıköy’deki Aramyan Uncuyan Ermeni İlkokulunda tamamladıktan sonra 1986’da Galatasaray Lisesinden mezun oldu. Lisans derecesini İngiltere’nin York Üniversitesi’nde Matematiksel Ekonomi ve Ekonometri Bölümü’nde (1989) tamamladı; yüksek lisans (1990) ve doktora (1992) derecelerini Londra Ekonomi Okulundan aldı. 1992-1993 yılları arasında Londra Ekonomi Okulu’nda ders verdi. 1993’ten itibaren akademik kariyerine ABD’de Massachusetts Teknoloji Enstitüsü’nde (MIT) devam etmektedir.

Acemoğlu’nun, MIT’deki akademik kariyerinin ilk yıllarında, The Economic Journal’da yayınlanan  “Tüketicinin Kendine güveni ve Rasyonel Beklentiler: Faillerin İnançları Teori ile Tutarlı mıdır?” makalesi 1996 yılının en iyi makalesi ödülüne değer görüldü.

2005 yılında ekonomi bilimine en büyük katkıyı yapan 40 yaş altındaki bir bilim insanına her iki yılda bir verilen John Bates Clark madalyasına layık görüldü. Siyaset bilimci James A. Robinson’la ‘Diktatörlük ve Demokrasinin Ekonomik Kökenleri’ adlı kitabı yazdı. Kurumların ekonomik gelişim ve siyasal ekonomideki yeri üzerine çalışmaları, 2006 yılında Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) tarafından Bilim Ödülü’ne layık görüldü.

ÇOK SATANLAR LİSTESİNE GİREN KİTAP

Acemoğlu ve Robinson’un 2012 yılında yayımlanan ‘Ulusların Düşüşü: Güç, Refah ve Yoksulluğun Kökenleri’ kitabı New York Times’ın çok satan kitaplar listesine girdi ve çok ses getirdi. 

Klasik büyüme ve kalkınma teori ve modellerine farklı bir perspektifle yaklaşımı nedeniyle Sosyal Bilimler dalında 2013 yılı T.C. Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü’nü aldı.

Utrecht, Bilkent, Bath, Boğaziçi ve Atina üniversiteleri ile École Normale Supérieure tarafından fahri doktora unvanıyla ödüllendirildi. 2019 yılında MIT’te Enstitü Profesörü oldu, 2021 yılında ise İngiliz Akademisi tarafından Onur Üyesi seçildi.