TASLAĞIN HEDEFİ

Yeni yasa taslağı, izin süreçlerinde uzun bekleme sürelerini kısaltmayı amaçlıyor. Planlanan düzenleme ile idari onay süreçleri sadeleştirilecek, altyapı projeleri ve satın alma süreçleri için hızlandırılmış yol haritalar devreye girecek.

TEŞVİK VE KOLAYLIKLAR

Taslakta, devlet kurumlarının hidrojen teknolojilerine öncelik vermesi, kamu alımlarında yerli üretim şartları ve finansman desteği mekanizmaları yer alıyor. Bu adımlar, özel sektör yatırımını teşvik etmeyi hedefliyor.

UYGULAMA SÜRECİ VE MEVZUAT

Metroplar, eyaletler ve federal hükümet organları arasında koordinasyon öngörülüyor. Taslağın kabulü, Bundesrat ve Bundestag süreçlerine tabi; nihai yasa hâline gelmesi için parlamento onayı gerekecek.

Bu taslak, Almanya’nın hidrojen stratejisinde önemli bir yol ayrımı olabilir. Düzenleyici belirsizliklerin azaltılması, ulusal ve uluslararası yatırımcıların sektöre güvenini artırma potansiyeli taşıyor.

ÖNE ÇIKAN SEKTÖRLER

Analize göre, Türkiye’de yeşil hidrojenin kullanım alanları arasında çimento, demir-çelik, seramik, gübre ve kimya sektörleri öne çıkıyor. Bu sektörlerde yeşil hidrojen ve karbonsuzlaşma farkındalığının artırılması, yeşil hidrojen altyapısının geliştirilmesi, elektrolizör yatırımlarının artırılması ve paydaşlar arasında stratejik iş birliklerinin teşvik edilmesiyle, karbon azaltımı ve net sıfır hedeflerine ulaşılabileceği öngörülüyor.  

TEŞVİKLER ARTMALI

Aynı zamanda, Türkiye’de yeşil hidrojenin gelişmesi için devlet politikalarının ve teşviklerinin artırılması, yeşil hidrojenin depolanması ve dağıtımı konularındaki çözümlerin geliştirilmesi, değer zincirindeki yerli şirketlerin daha fazla katılımının sağlanması gerekiyor. 

TALEP 6 MİLYON TONA ÇIKABİLİR

EY analizine göre; Türkiye’nin 2020 yılında yaklaşık 0,8 milyon ton hidrojen kullandığı ve %99’unun gri olduğu tahmin ediliyor.  Çalışmada, 2050 yılında Türkiye’de yeşil hidrojen talebinin 5,5-6 milyon tona çıkabileceği değerlendiriliyor. 

2040 yılına kadar yeşil, mavi ve gri hidrojen talebinin piyasada birbirine çok yakın olacağını ve bu tarihten itibaren bu durumun yeşil hidrojen lehine değişmesi bekleniyor.

KAPASİTE ÖNGÖRÜLERİ

Öte yandan Türkiye Ulusal Enerji Planı’na göre, Türkiye’de 2030 yılında 2 GW, 2035’te 5 GW, 2053’te 70 GW elektrolizör kapasitesine ulaşılması planlanıyor. 

Tüm bu politikalar doğrultusunda, hedeflenen yıllık üretim kapasitelerinin 2030 yılında 175-180 bin ton, 2035 yılında 400-450 bin ton, 2053 yılında ise 6-6.5 milyon ton hidrojen olması tahmin ediliyor. 

TEKNOLOJİ İLERLEDİKÇE FİYATLAR GERİLEYECEK

EY Parthenon Şirket Ortağı Cem Çamlı, raporla ilgili yaptığı değerlendirmede, yeşil hidrojen üretiminde önemli ilerlemeler sağlanacağını belirterek, günümüzde yüksek olan yeşil hidrojen fiyatlarının gelecekte, özellikle yenilikçi teknolojilerin ve üretim süreçlerinin olgunlaşmasıyla birlikte, kilogram başına 2 ABD doları seviyelerine kadar gerilemesinin beklendiğini ifade etti. 

Bu potansiyel fiyat düşüşünün, yeşil hidrojenin daha geniş ölçekte benimsenmesine ve enerji sektöründe daha rekabetçi bir yenilenebilir enerji kaynağı haline gelmesine olanak sağlayabileceğine dikkat çekerek, “Türkiye’de yakın gelecekte, yeşil hidrojen ile ilgili mevzuat, düzenleme ve teşviklerin de şekillenmesini bekliyoruz” dedi.

İbrahim Erden, Türkiye Rüzgar Enerjisi Kongresi’nde (TÜREK) HidrojenHaber.com’un sorularını yanıtladı. 

Erden, Rusya-Ukrayna Savaşı ertesinde Rusya’dan doğalgaz alımının kesilmesinin enerjide büyük dönüşümlere yolaçtığını ifade etti. Hidrojenin bu süreçte yeniden gündeme geldiğini belirten TÜREB Başkanı, Çin’in hidrojen teknolojisi alanında çok büyük atılım ve araştırmalar yaptığına dikkat çekti. Çin’in hem teknolojik olarak ileri olduğunu hem de elektrolizörde büyük bir üretim kapasitesine sahip  olduğunu söyleyen TÜREB Başkanı Erden, Avrupa’nın ise Çin’le rekabet etmeye çalıştığını belirtti. 

AVRUPALI YATIRIMCININ BEKLENTİSİ

Öte yandan bu elektrolizörlerin alınıp yatırımlar yapılmaya başlanması gerektiğini söyleyen Erden, “Avrupa arzu ettiği üretim maliyetlerine ulaşabilmiş değil, fizibiliteleri sağlayabilmiş değil. Çalışmaları devam ediyor. Bu hedeflerin gerçekleşmesi için önemli teşvik mekanizmaları kurulması; teknolojiyi, yatırımları ucuzlatacak destek mekanizmaları olması gerekiyor. Şu anda Avrupa’da yatırımcıların Avrupa Birliği’nden beklentisi bu yönde” diye konuştu. 

TÜRKİYE’DEKİ ÇALIŞMALAR VE YATIRIM ORTAMI

Türkiye’de TENMAK (Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu), Aspilsan ve çeşitli sanayi kuruluşlarının bu alanda çalıştığını kaydeden TÜREB Başkanı İbrahim Erden, “Akademik düzeyin ötesinde ürün geliştirmeye, elektrolizör geliştirmeye yönelik çalışmalar var ama henüz bir rüzgar veya güneş santraline yatırım yapar seviyede hidrojen üretimi ve elektrolizör yatırımını erken görüyoruz” dedi.

Mehmet DAYIOĞLU – HİDROJENHABER.COM

Buna göre hidrojenden elektriğe (H2P) yatırımların ve destek dağıtımlarının riskini azaltmayı amaçlayan ‘Enerji Güvenliği ve Net Sıfır Departmanı’ (DESNZ), dağıtılabilir güç anlaşması çerçevesine dayalı bir iş modeli sunacak.

Yapılan açıklamada “H2P iş modeli aracılığıyla H2P için özel destek ve pazar müdahalesi, başlangıç için kaynak sağlayacak. Beklentimiz, teknoloji geliştikçe, altyapı olgunlaştıkça ve finansman maliyetleri azaldıkça H2P’nin diğer teknolojilerle rekabet edebilmesi ve daha rekabetçi bir destek süreciyle dağıtılabilmesidir” denildi.

Elektrik sektöründe karbon yakalama, kullanım ve depolama için halen kullanılan destek mekanizması, projeler için özel finansmanı teşvik etmek üzere tasarlanmıştı. Hükümet, mekanizmayı H2P’nin ihtiyaçlarına da uyacak şekilde düzenlemeyi amaçlıyor.

İş modeli tasarımını 2025 baharında sunmayı planlayan DESNZ, H2P teknolojilerinin entegre edilmesine olanak sağlamak için kapasite pazarını da değiştirmeyi umuyor. Kapasite pazarı mekanizması, İngiltere’nin elektrik şebekesini en yoğun talep dönemlerinde dengelemek için tasarlandı. Mekanizmada yer alan kapasite sağlayıcıları, ihtiyaç duyulduğunda arzı artırmak veya azaltmak için hazır bulunmayı taahhüt ediyor. Sağlayıcılara hem kullanılabilirlikleri hem de ürettikleri elektrik için ödeme yapılıyor.

Hükümetin açıklamasında “H2P’yi gelecekteki enerji karışımının kritik bir bileşeni olarak görüyoruz” ifadeleri yer alırken, “Mekanizma, piller gibi daha kısa süreli esnek teknolojilerin tamamlayıcısı olarak sistemin dengelenmesini sağlayacaktır” denildi.

Farklı ülkelerden tedarikçilerin ve yatırımcıların da sisteme katılmasını arzu eden Güney Kore, Japonya, Singapur ve Almanya gibi ülkeler, yakın geçmişte H2P benzeri destek mekanizmaları oluşturmuştu.

SOSYAL MEDYADAN DUYURDU

Kacır sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, “Yerel Kalkınma Hamlesi vizyonumuz ve yeşil dönüşüm hedeflerimiz doğrultusunda 26 Kalkınma Ajansımız eliyle yürüteceğimiz proje ile yeni istihdam alanları oluşturacak, tüm Türkiye’de sosyal refaha büyük katkı sunacağız” dedi.  

Proje kapsamında sağlanan finansman ile KOBİ’lere faizsiz finansman desteği, mikro/küçük girişimci, kooperatif ve üretici birliklerine hızlandırıcı hibe desteği, kadın ve genç girişimciye kuluçka hibe desteği, istihdam ve yeşil dönüşüm altyapı projelerine hibe desteği verilecek. Yeşil dönüşüm hedefleri doğrultusunda 26 Kalkınma Ajansı eliyle yürütülecek proje ile yeni istihdam alanları oluşturulacak. Kadın, genç girişimci ve KOBİ’lere yönelik kapsayıcı yeşil dönüşüm çalışmaları desteklenecek.

GERİ ÖDEMELİ FİNANSMAN DESTEĞİ

7 yıl süreyle uygulanacak proje kapsamında, mikro, küçük ve orta büyüklükteki işletmeler, birlikler ve kooperatifler gibi yeşil dönüşümden olumsuz etkilenmesi muhtemel grupların ve emek yoğun sektörlerin sürdürülebilir istihdam yaratan ekonomik ve sosyal etkisi yüksek projeleri desteklenecek. KOBİ’lere geri ödemeli finansman desteği sağlanacak.

Sürdürebilirlik ve yeşil dönüşüm konularında ölçeklenme potansiyeli yüksek inovasyon temelli girişimler için ise hibe niteliğinde hızlandırma ve kuluçka desteği verilecek. Ayrıca istihdamı ve yeşil kalkınmayı desteklemek için yerel, kapsayıcı, yeşil ve yenilikçi altyapı yatırımları yapılacak.

FAİZSİZ BORÇ VE HİBE

Her bölgede kalkınma ajansları tarafından hazırlanacak “Yeşil Dönüşümde Ekonomik Fırsatlar Analizi” ile tespit edilecek alanlarda yeşil dönüşüm ve sürdürülebilirlik odaklı yerel potansiyellere odaklanan projelerle; 1810 KOBİ’ye toplam 179,6 milyon Dolar faizsiz finansman desteği, 1150 mikro/küçük girişimci, kooperatif ve üretici birliğine toplam 16 milyon Dolar hızlandırıcı hibe desteği, 2 bin kadın ve genç girişimciye toplam 16 milyon Dolar kuluçka hibe desteği, 175 istihdam ve yeşil dönüşüm altyapı projesine toplam 172,6 milyon Dolar hibe desteği sağlanacak.

Temiz hidrojen, fosil yakıtların yakılmasından kaynaklanan sera gazı emisyonlarının azaltılmasında önemli bir rol oynayabilir. İtalya’nın bu yatırımı, ülkenin geleceğin temiz enerji ekonomisinde lider olma hedefleriyle de uyumlu.

Covid iyileştirme fonlarından finanse edilecek program, Avrupa Komisyonu tarafından onaylandı. Bu kapsamda elektrolizörler dahil olmak üzere yeşil teknolojilerin üreticileri, yeni üretim tesisleri kurmak için 350 milyon avroya kadar doğrudan hibe alabilirler.

Bu fonun sağladığı teşvikler sayesinde, İtalya’da yenilenebilir enerji teknolojileri üretiminin hızlanması ve ülkenin bu alanda küresel bir oyuncu haline gelmesi bekleniyor.

Teşvikler, KDV ve diğer indirimler çıkarıldıktan sonra ile bir dizel eşdeğer arasındaki fiyat farkının yüzdesi olarak sunulacak. Teşvik miktarı başvuran işletmenin büyüklüğüne bağlı olarak değişecek. Küçük işletmeler yüzde 60’a kadar olan maliyet farkını alabilirken, orta büyüklükteki işletmeler yüzde 50’sini alabilecek. Daha büyük işletmeler ise yüzde 30’luk bir teşvikten yararlanabilecek.

Dizel aracın temel fiyatı, söz konusu aracın türüne ve boyutuna bağlı olarak belirlenecek. Bu aralık kamyonlardan otobüslere ve farklı boyutlardaki kamyonetlere kadar uzanıyor.

Hollanda hükümeti ayrıca, üretici küçük bir şirket ise (en fazla 50 çalışan ve 10 milyon  avroya kadar ciro veya bilanço) teşviki yüzde 20 puan, orta ölçekli bir işletme ise (en fazla 250 çalışan, 50 milyon  avroya kadar ciro ve 43 milyon  avroya kadar bilanço toplamı) yüzde 10 puan artırmayı öneriyor.

Böylece küçük bir şirket uygun maliyetlerin yüzde 25’ini, orta ölçekli bir şirket ise yüzde 30’unu alacak. Ancak, teklif elektrolizör veya hidrojen bileşenleri için fabrika kurmak isteyen şirketlere 50 milyon  avro ile sınırlı.

Başvuru süreci 3 Mart 2024’te sona erecek, elektrolizör ve hidrojen ekipmanı teşviklerinin bu yılın ikinci çeyreğinde başvuruya açılması hedefleniyor.

Bu hamle, havacılık için daha temiz, daha sürdürülebilir bir gelecek vaat ediyor ve ZeroAvia, Airbus, Boeing ve diğerleri gibi endüstri liderlerine potansiyel olarak fayda sağlıyor. Bu yasa tasarısı, havacılık için temiz bir enerji kaynağı olarak hidrojenin araştırılmasını ve geliştirilmesini canlandırmayı amaçlıyor. Hidrojen Havacılık Stratejisi Yasası’nın temel hükümleri arasında FAA’yı havacılıkta hiojen kullanımı için yeni hedefler belirlemeye yönlendirmek, NASA, endüstri ortakları, havayolları ve hidrojen üreticileri ile işbirliğini teşvik etmek ve havacılıkta hidrojen enerjisinin benimsenmesi için stratejiler önermek üzere bir danışma komitesi oluşturmak yer alıyor. Ek olarak, yasa, hidrojenle çalışan uçaklar için bir sertifikasyon sürecinin ana hatlarını çiziyor ve hidrojen enerjisini havacılık endüstrisine entegre etmek için kapsamlı bir yaklaşım gösteriyor.

Yeni yasaya göre, vergi dairesinin onayladığı yeşil hidrojen üretim projeleri ve genişletmeleri, yasada tanımlandığı şekliyle, ödenen vergi değerinin yüzde 33 ila 55’i arasında değişen bir nakit yatırım teşviki olan ‘yeşil hidrojen teşviğinden yararlanabilecek. Bu teşvik, Maliye Bakanlığı tarafından onaydan sonraki 45 gün içinde ödenecek.

Yasa tasarısı yeşil hidrojen üretimine yönelik çeşitli teşvikler, muafiyetler ve garantiler içermekte olup, öncelikli olarak yeşil hidrojen üretimiyle uğraşan mevcut yatırımcıları korumaya odaklanmakta. Amaç, bu projelerin Mısır’da hızlı bir şekilde hayata geçirilmesini sağlamak ve ülkeyi yeşil hidrojen projeleri için küresel bir merkez haline getirmek. Hedef, güneş ve rüzgar gibi yenilenebilir enerji kaynaklarına dayanan ciddi yeşil hidrojen üretim projeleri çekmek.