HidrojenHaber – Türkiye’de enerji madenciliği ve işçi hakları ekseninde uzun süredir devam eden en sancılı krizlerden biri olan Doruk Madencilik davasında diplomatik ve hukuki süreç yeni bir faza taşındı. Maaş ve kıdem tazminatı gibi yasal alacaklarını aylardır tahsil edemedikleri için Beypazarı’ndan başkent Ankara’ya hak arama yürüyüşü başlatan madenciler, seslerini bir kez daha hükümete duyurmayı başardı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Türkiye Maden İşçileri Sendikası (Maden-İş) Genel Başkanı Nurettin Akçul ve eylemdeki Doruk Madencilik işçilerinden oluşan heyeti Bakanlık makamında kabul etti. Görüşmenin ardından resmi sosyal medya hesapları üzerinden açıklamalarda bulunan Bakan Bayraktar, maden emekçilerinin karşılaştığı hak mahrumiyetlerini yakından takip ettiklerini belirterek, işçilerin tüm birikmiş alacakları eksiksiz ödenene ve mağduriyetleri tamamen giderilene kadar sürecin garantörü ve takipçisi olmaya devam edeceklerini duyurdu.
BAKAN BAYRAKTAR’DAN SSS YILDIZLAR HOLDİNG’E LİSANS VETOSU
Eskişehir’in Mihalıççık ilçesinde yer alan kömür madenini ve Adularya Yunus Emre Termik Santrali’ni işleten Yıldızlar SSS Holding iştiraki Doruk Madencilik bünyesinde çalışan işçiler, hak gasplarına karşı daha önce Nisan ayında 17 günlük bir direniş ve 9 günlük açlık grevi gerçekleştirmişti. Dönemin Enerji, Çalışma ve İçişleri Bakanlıklarının garantörlüğünde bir hafta içinde ödemelerin yapılacağı sözünü alarak eylemlerini sonlandıran madenciler, verilen taahhütlerin Haziran ayına gelinmesine rağmen yerine getirilmemesi üzerine yeniden yollara döküldü. Yaşanan bu mükerrer mağduriyetin ardından sert bir tonla şirketi uyaran Bakan Alparslan Bayraktar, “Yerli kömürden elektrik üreten santrallere 2029 yılına kadar satın alma garantisi sağladık ancak işçisine, servisçisine borcu olana bu hakları tanımayacağız. Bu şirkete bir daha asla yeni bir maden ruhsatı vermeyeceğim, yükümlülüklerini yerine getirmeyenlerin elindeki mevcut ruhsatları da iptal edeceğim” diyerek holdinge kapıyı tamamen kapattı.
“İŞÇİNİN ALIN TERİNİ GASPEDENİN RUHSATI GERİ ALINSIN”
Doruk Madencilik’te yaşanan bu kronik kriz, enerji kamuoyunda ve sendikal çevrelerde şirketin mevcut işletme ruhsatlarının tamamen iptal edilmesi yönündeki çağrıları zirveye taşıdı. Enerji Günlüğü yazarı Mehmet Kara dâhil olmak üzere birçok sektör analisti ve sendika yöneticisi, işçilerin alın terini ödemeyen, servisçisinden fırıncısına kadar tüm yerel esnafla mahkemelik olan ve geçmişte Osmangazi Elektrik Dağıtım A.Ş. (OEDAŞ) özelleştirmesinde de yükümlülüklerini yerine getirmediği için EPDK tarafından yönetimine el konulan SSS Yıldızlar Holding’in madencilik sektöründen tamamen men edilmesi gerektiğini savunuyor. Sektör temsilcileri, devletin sağladığı satın alma garantileri ve teşviklerle yerli kömürü nakde çeviren ancak işçinin en temel hakkı olan maaşını ödemeyen şirketlerin maden ruhsatlarının gecikmeksizin iptal edilmesinin, nükleer, jeotermal ve hidrojen gibi geleceğin temiz enerji dönüşümünde rol oynayacak madencilik sektörünün prestiji ve güvenliği açısından elzem olduğunu belirtiyor.
TAŞINMAZ KOMİSYONU VE RUHSAT ÇELİŞKİSİ GÜNDEMDE
Krizin arka planında yer alan bir diğer önemli tartışma konusu ise Bakan Bayraktar’ın “bir daha asla ruhsat vermeyeceğim” dediği dönemde, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’na bağlı Taşınmaz Komisyonu’nun aldığı kararlar oldu. Gazeteci Bahadır Özgür’ün belgeleriyle ortaya koyduğu bilgilere göre, Bakanlığın veto açıklamasının yapıldığı günlerde Taşınmaz Komisyonu, Yıldızlar SSS Holding’e bağlı bir diğer şirket olan 3S Enerji ve Maden’e, Çankırı’nın Orta ilçesindeki yeni kömür madenini faaliyete geçirebilmesi için kamu arazisi tahsisini onayladı. Bu durum, kamu denetimi ve ruhsatlandırma mekanizmaları arasındaki koordinasyon eksikliğini gözler önüne sererken, madencilerin tüm alacaklarının ödenmesi için hukuki yaptırımların çok daha kararlı ve tek sesli olarak uygulanması gerektiği çağrılarını güçlendirdi. Maden-İş Sendikası, Ankara’da yürütülen müzakerelerin somut bir ödeme planına dönüşene kadar teyakkuzda kalacaklarını açıkladı.
