Arda Yalı: Üretim Artık Ülkenin Değil, Ekosistemin Sonucu

HidrojenHaber – Avrupa Komisyonu’nun gündeme getirdiği Sanayi Hızlandırıcı Yasası (Industrial Accelerator Act), Avrupa’nın enerji dönüşümünü aynı zamanda bir sanayi rekabeti stratejisine dönüştürmeyi amaçlıyor. Tasarı; batarya teknolojileri, elektrikli araçlar, şarj altyapısı, güneş enerjisi ekipmanları ve kritik hammaddeler gibi alanlarda Avrupa içindeki üretim kapasitesini artırmayı hedefliyor.

Kamu alımlarında ve teşvik mekanizmalarında “Made in Europe” yaklaşımının güçlendirilmesi de tasarının temel unsurları arasında yer alıyor. Böylece Avrupa’nın özellikle temiz teknoloji alanında Çin merkezli tedarik zincirlerine olan bağımlılığını azaltması ve stratejik sektörlerde kendi üretim kapasitesini güçlendirmesi hedefleniyor.

“MADE IN EUROPE ARTIK BİR COĞRAFYA DEĞİL”

ELİN Enerji Yönetim Kurulu Başkanı Arda Yalı, küresel üretim modelinin değiştiğini belirterek üretimin artık tek bir ülke ile sınırlı olmadığını söyledi. Yalı’ya göre modern sanayi, farklı ülkelerdeki mühendislik, tasarım ve üretim süreçlerinin birleştiği geniş bir üretim ekosistemi içinde şekilleniyor.

“Bugün bir ürünün mühendisliği bir ülkede geliştiriliyor, tasarımı başka bir merkezde yapılabiliyor, parçaları farklı üretim merkezlerinde üretiliyor ve nihai montaj başka bir ülkede gerçekleşebiliyor. Üretim artık tek bir ülkenin değil, bir ekosistemin sonucu” diyen Yalı, Türkiye’nin bu ekosistemin önemli merkezlerinden biri haline geldiğini vurguladı.

Türkiye’nin yalnızca üretim yapan bir ülke olmadığını belirten Yalı, birçok sektörde tasarım ve mühendislik kapasitesinin de giderek güçlendiğini ifade ederek “Türkiye artık yalnızca üretim zincirinin bir parçası değil, Avrupa üretim ekosisteminin omurgalarından biri” değerlendirmesinde bulundu.

Yalı ayrıca Türkiye’de yaygınlaşan lisanssız elektrik üretimi sayesinde sanayi tesislerinin aynı anda hem üretici hem tüketici olabildiği “prosumer” modelinin enerji maliyetleri açısından önemli bir rekabet avantajı yarattığını söyledi.

ENERJİ DÖNÜŞÜMÜ AYNI ZAMANDA SANAYİ REKABETİ

İklim teknolojileri ve eMobilite yatırımları direktörü Hasan Sarıçiçek ise enerji dönüşümünün artık yalnızca bir enerji politikası değil, küresel ölçekte bir sanayi rekabeti haline geldiğini belirtti. Sarıçiçek’e göre Industrial Accelerator Act taslağı Avrupa’nın enerji dönüşümünü aynı zamanda bir sanayi yeniden yapılanma projesi olarak gördüğünü ortaya koyuyor.

Sarıçiçek, özellikle elektrikli araçlar ve batarya teknolojilerinin bu rekabetin merkezinde bulunduğunu belirterek küresel batarya değer zincirinin büyük bölümünün Çin merkezli şirketlerin kontrolünde olduğunu hatırlattı. Avrupa’nın bu nedenle “Made in EU” yaklaşımını giderek daha güçlü şekilde gündeme getirdiğini ifade etti.

TÜRKİYE YENİ SANAYİ MİMARİSİNDE NEREDE?

Sarıçiçek’e göre Avrupa’nın yeni sanayi stratejisinde Türkiye gibi üretim merkezlerinin nasıl konumlanacağı kritik bir soru olacak. Taslakta yer alan “Union origin” yaklaşımı sayesinde Gümrük Birliği kapsamında Türkiye’de üretilen bazı ürünlerin Avrupa değer zincirinin parçası olarak değerlendirilebileceği belirtiliyor.

Türkiye’nin otomotiv, elektrik ekipmanları, makine ve enerji teknolojileri gibi sektörlerde halihazırda Avrupa sanayi değer zincirinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Sarıçiçek, enerji dönüşümü hızlandıkça bazı altyapı teknolojilerinin daha da stratejik hale geleceğini söyledi.

Elektrikli araç bileşenleri, batarya ve enerji depolama teknolojileri, elektrik şebekesi ekipmanları, trafolar ve güç elektroniği ile şarj altyapısı ekipmanlarının bu süreçte öne çıkması bekleniyor.

AVRUPA SANAYİ MİMARİSİ YENİDEN ŞEKİLLENİYOR

Uzmanlara göre Sanayi Hızlandırıcı Yasası yalnızca bir iklim politikası değil, aynı zamanda Avrupa’nın sanayi mimarisini yeniden şekillendirmeyi hedefleyen kapsamlı bir strateji. Bu süreçte Türkiye gibi Avrupa sanayi zincirine entegre üretim merkezlerinin yeni dengede nasıl konumlanacağı önümüzdeki dönemin önemli tartışma başlıklarından biri olacak.