HidrojenHaber – Avrupa’nın yaklaşık yirmi yıldır desteklediği hidrojen teknolojileri laboratuvar ve demonstrasyon aşamalarında ilerleme kaydederken, bu çözümlerin rekabetçi seri üretime geçirilmesi yeni bir darboğaz oluşturuyor. Clean Hydrogen Partnership temsilcileri, Avrupa’nın teknolojileri ticarileştirememesi halinde üretim ve pazar liderliğinin başka bölgelere kayabileceği uyarısında bulundu.
İKİNCİ DARBOĞAZ SERİ ÜRETİMDE BAŞLIYOR
Brüksel’de düzenlenen AB Hidrojen İnovasyon Forumu’nda konuşan Clean Hydrogen Partnership Operasyon ve İletişim Birimi Başkanı Mirela Atanasiu, başarıyla gösterilmiş bir teknolojinin rekabetçi maliyetlerle endüstriyel ölçekte üretimi arasındaki boşluğu “ikinci ölüm vadisi” olarak tanımladı.
İlk ölüm vadisi, laboratuvar araştırmasının işleyen bir prototipe dönüştürülmesindeki finansman ve teknoloji risklerini ifade ediyor. İkinci aşamada ise yüzlerce veya binlerce ünitenin aynı kaliteyle üretilebilmesi için fabrikalara, özel ekipmanlara, tedarik zincirlerine, yeniden tasarıma ve büyük miktarda sermayeye ihtiyaç duyuluyor.
TEKNOLOJİ GELİŞTİRMEK PAZAR İÇİN YETERLİ DEĞİL
Avrupa Komisyonu, hidrojen sanayisi ve araştırma kuruluşlarının oluşturduğu kamu-özel ortaklığı, 2008’den bu yana hidrojen teknolojilerinin temel araştırmadan prototip, test ve demonstrasyon aşamalarına ilerlemesini destekliyor. Ancak çalışır bir teknolojinin ortaya çıkması, ürünün ticari olarak rekabetçi olacağını veya yüksek hacimde üretilebileceğini garanti etmiyor.
Forumda sunulan verilere göre yakıt hücreli otobüslerin birim maliyeti son 15 yılda yaklaşık 1,5 milyon eurodan 600 bin euro seviyesine geriledi. Buna rağmen hidrojenli araçların geleneksel ve bataryalı elektrikli alternatiflerle rekabet edebilmesi için üretim hacminin artırılması, bileşen maliyetlerinin düşürülmesi ve hidrojen ikmal altyapısının geliştirilmesi gerekiyor.
MEVCUT TEKNOLOJİLERİN İYİLEŞTİRİLMESİ İSTENİYOR
Hydrogen Europe Research Başkanı Luigi Crema, yeni teknolojilerin araştırılmasının yanı sıra mevcut elektrolizör ve yakıt hücresi çözümlerinin geliştirilerek pazara ulaştırılmasına odaklanılması gerektiğini söyledi. Crema’ya göre Avrupa’nın bir sonraki araştırma çerçeve programı, araştırmayı endüstriyel üretim ve uygulamayla bağlantılı biçimde desteklemeli.
Estonyalı elektrolizör üreticisi Stargate Hydrogen, bu geçişe örnek gösterilen şirketler arasında yer aldı. 2021’de kurulan şirket, malzeme araştırmalarından Tallinn’de yaklaşık 140 MW başlangıç üretim kapasitesine sahip bir fabrika kurma aşamasına ilerledi. Alman elektrolizör üreticisi Sunfire ile H2SITE ve ITM Power da Avrupa desteklerinden yararlanarak teknolojilerini geliştiren şirketler arasında gösterildi.
HİDROJEN GİRİŞİMLERİ İÇİN YENİ MERKEZ KURULUYOR
Clean Hydrogen Partnership, araştırma sonuçlarının yatırım yapılabilir şirketlere dönüştürülmesini hızlandırmak amacıyla Avrupa Hidrojen Girişim ve Ölçek Büyütme Merkezi’ni hayata geçirmeye hazırlanıyor. Merkez, hidrojen girişimlerini yatırımcılar, büyük sanayi şirketleri, demonstrasyon olanakları ve ilk müşterilerle buluşturmayı hedefliyor.
Clean Hydrogen Partnership İcra Direktörü Valerie Bouillon-Delporte, hidrojen sektörünün daha fazla yüksek değerlemeli büyüme şirketine ihtiyaç duyduğunu belirtti. Kamu desteklerinin prototip ve test aşamasındaki teknik riski azaltması, daha büyük özel yatırımcıların şirketlere finansman sağlamasını kolaylaştırabilecek.
HİDROJEN VADİLERİ TALEP OLUŞTURUYOR
Üretim ölçeğinin büyümesi için teknolojinin yanı sıra müşterilere, taşıma altyapısına ve uzun vadeli hidrojen talebine de ihtiyaç bulunuyor. Clean Hydrogen Partnership tarafından desteklenen Hidrojen Vadileri, belirli bir bölgede üreticileri sanayi tesisleri, ulaşım işletmeleri ve altyapı şirketleriyle bir araya getirerek bütünleşik pazarlar oluşturmayı amaçlıyor.
Yunanistan’daki TRIERES Hidrojen Vadisi, MOTOR OIL’in Korint yakınındaki Agioi Theodoroi rafinerisi çevresinde geliştiriliyor. Proje kapsamında Atina’da üç hidrojenli toplu taşıma otobüsünün işletmeye alınması ve rafinerinin yakınındaki bir kablo üreticisine boru hattıyla hidrojen sağlanmasının teknik ve ekonomik uygulanabilirliği araştırılıyor.
ÜRETİM, TALEP VE ALTYAPI BİRLİKTE İLERLEMELİ
İtalyan gaz iletim şirketi SNAM, yeterli üretim ve tüketim oluşmadan hidrojen boru hatlarına yatırım yapmanın ekonomik açıdan anlamlı olmayacağına dikkat çekiyor. Ortak araştırma ve demonstrasyon programları; üreticilerin, kullanıcıların ve altyapı işletmecilerinin kapasite planlarını aynı takvim üzerinde geliştirmelerine yardımcı olabilir.
Hydrogen Europe Başkanı Miguel Ángel López Borrego, hidrojen teknolojilerinin ticari kullanıma taşınmasının daha az değil, uygulama ve ölçek büyütmeyle bağlantılı daha fazla araştırma gerektirdiğini vurguladı. Avrupa’nın önündeki temel sorun, teknolojik birikimi rekabetçi fabrikalara, güvenilir talebe ve kalıcı sanayi değer zincirlerine dönüştürmek olacak.
Anahtar Kelimeler: hidrojen teknolojileri, Clean Hydrogen Partnership, elektrolizör, yakıt hücresi, Hidrojen Vadileri



